عصر ما را عصر رسانه ناميده اند زيرا كسى را نمى توان يافت كه به يك يا چند رسانه دسترسى نداشته باشد و از طريق آن رسانه ها تغذيه فكرى و اطلاعاتى نشود.رسانه ها و فناوری های نوین ارتباطی به صورت گسترده در دسترس و مورد استفاده عموم مردم قرار گرفته و پيام …
كار سترگى مثل تبليغ دين به قصد هدايت انسان ها، بايد از همه ظرفيت ها براي تأثير بخشى و گسترش دامنه، بهره ببرد.يكي از اين ظرفيت ها، تجميع توان افراد در تشكل هاي مردم نهاد و انجام كار تشكيلاتى است؛ افزون بر آن در عصر جهش های تکنولوژیک، در شرایط رقابتی سنگین …
در گرايش مردم به سوى دين، تبليغ نقش اساسى دارد. تبليغ يعنى رساندن پيام دين خدا به مردم كه در مرحله اول وظيفه سفيران الاهى است و در مرحله بعد وظيفه درس آموختگان مكتب آنها كه شرايط مبلغ را حائز باشند.واژه هاي مرتبط با تبليغ در قرآن عبارتند از:دعوت، هدایت، اِنذار، تبشیر، …
مرور تجارب پيشينيان و تحليل زندگى معاصران به قصد عبرت آموزي از سرنوشت ديگران ، كارى است كه همه ملت ها به شكل هاي مختلف با آموزش تاريخ و كاوش در تجارب معاصران و گذشتگان انجام مى دهند تا زندگى خود را بهتر سازند.اصطلاح”تاريخ تكرار مى شود”، عاقلان را بر مى انگيزد …
تفكر و تعقل، بهترين راه براي گرايش به دين و خوش فرجامى انسان است.به گزارش قرآن،دوزخيان در روز قيامت مى گويند:”اگر ما(سخن هشدار دهندگان)را مى شنيديم و تعقل مى كرديم اكنون در زمره اهل آتش نبوديم”(ملك/٨-١١).اگر انسان ها را دعوت به تفكر و تعقل كنيم و آنها هم بشنوند و تفكر كنند، …
دوست مى تواند انسان را تا عرش بالا ببرد يا به قعر هلاكت بيندازد.دوست مى تواند ما را ديندار كند و در دين محكم تر و استوارتر سازد يا از دين زده كند و دين گريز يا حتى دين ستيز گرداند.دوستان،نقش مهمى در زندگى ما دارند. با چنين نقشى،بايسته است در انتخاب …
نظام تربيتي اگر خوب طراحى شود، مى تواند بيشترين نقش را در ايجاد هويت دينى افراد ايفا كند. تربيت به معناي شكوفا سازى و به فعليت رساندن امور بالقوه است و منظور از تربيت دينى،شكوفا سازي فطرت توحيدى انسان و تجلي آن در اخلاق و رفتار فردي و اجتماعى است.اگر نسل ديندار …
نقش اساسى در تكوين حيات دينى فرزندان با پدر و مادر است. پيامبر خدا فرمود:”هر نوزادى بر فطرت [توحيد و اسلام] متولّد مى شود؛ و اين فطرت همچنان ادامه دارد تا اينكه پدر و مادر، او را به آيين يهود و نصرانيت و مجوس بار آورند”(سفينة البحار٢٧٩/٢).اين بدان معناست كه اين پدر …
بلایا جمع بليّه به معناي مصائب، بلاها، مصیبت ها، رنج ها و گرفتاری هاست.يكي از زمينه هاي رويكرد انسان ها به سوي خدا و نيايش و دين، مبتلا شدن او به بلايا و شدائد و گرفتارى هاست. آدمى وقتي غرق در خوشي ها و نعمت هاست؛دچار غفلت شده و معبود خود را فراموش مى …
هرسه نفر تصميم داشتيم بعد از مباحثه “چالش هاي دينداري معاصر” كه در ٢٥ قسمت آمد، فرصت هاي دينداري معاصر را به بحث گذاريم و هم افزائي كنيم. هادي گفت: اگرچه در شرايط زماني ما، آن چالش ها بر سر راه ديندار شدن يا ديندار ماندن افراد وجود دارد، اما فرصت هاي …
فرقه به معنی گروه و دسته جدا شده از دیگران است و فرقه ضاله گروه گمراه و گمراهگر را گويند. پيامبر خدا فرمود: سوگند به آن کس که جانم بدست اوست این امت به هفتاد و سه فرقه تقسیم مى شوند که همه در دوزخ اند جز یک گروه که خداوند در …
پيشرفت فناورى هاي جديد آى تى و آي سي تى ، توسعه فضاي مجازى، رشد شبکه های اجتماعی، انواع سايت ها و فضاهاي ارتباطي،اين امكان را به اقشار مختلف با ديدگاه هاي متفاوت داد تا افكار خود را در اين بستر،ارائه دهند و با افكار مخالف خود به ستيز بپردازند.تقريباً همه مذاهب بزرگ و …
انسان ها براي رساندن پيام خود به ديگران نياز به رسانه(ابزار رساندن) داشتند و اين رسانه تا روزگاران زيادي، فقط زبان بود كه با يكديگر صحبت كنند و منظورشان را برسانند.كم كم رسانه هاي ديگرى چون قلم و نوشتن، نقاشي و تصويرگرى، نمايش و بازيگرى و بعدها فيلم و سينما،راديو و تلويزيون هاي …
گاهى دورشدن از روح دينداري ناشي از افزودن چیزی به دین یا کاستن چیزی از آن است كه به آن بدعت مى گويند. بدعت در مقابل سُنّت (آموزههای اصلي دين كه در قرآن و روایات پیامبر و معصومان بیان شده)، قرار دارد. همه عالمان دين، بدعت را حرام می دانند و در …
فساد نيز يكى از چالش ها در موضوع دينداري است. فساد، در مقابل صلاح(درستكارى)است و به هر کار تخریبی كه از روي افراط و تفریط در مسائل فردی و اجتماعی باشد، فساد گويند.وقتى خداوند به ملائكه خبر داد كه مى خواهد موجودي به نام بشر بيافريند،گفتند:آيا مى خواهى كسي را بيافرينى كه در …
جهل به معنای نادانی، نقطه مقابل علم و عقل معنا میشود. انسان جاهل، انسان نادانی است که به جهل خود واقف نیست، بلکه خود را آگاه و عالم می پندارد و بر همین اساس به تفکر و تعقل روی نمیآورد و به دين نمى انديشد و اگر با سوالات و شبهات روبرو شود، …
ذوب شدن در عقائد اكثريت در شرايطي كه اكثريت پاي بند به دين نباشد،از چالش هاي دينداري است.اين موضوع تازگى هم ندارد و از گذشته هاي دور مطرح بوده كه فشار اكثريت و فرهنگ غالب و رائج، افراد يك جامعه را به باور اكثريت متمايل مى كند و سعى مى كنند همرنگ …
ابليس شيطان بزرگ ، خود تهديد كرده است كه همه انسان ها را از دين خارج خواهد نمود،لذا دينداران بايد مواظب اغواي اين دشمن باشند و فريب نخورند و با وسوسه هاي او از دين خارج نشوند. تهدیدهای ابلیس را میتوان اوّلین و جدّی ترین تهدید پنهان و نرم قلمداد کرد؛ زیرا این …
يكي ديگر از آفات ديندارى، پيروي از هواهاي نفسانى به معناي خواهش هاى دل در موضوع خوش گذرانى و شهوات و تمايلات افراطى است که در جهت مخالف خواست و اراده الاهى مى باشد به گونه اى كه جاي خدا را مى گيرد و فرد به جاي امر الاهى، امر او را …
در بررسي چالش هاي دينداري در جوامع ، يك عامل مهم،وجود حكومت هاي دينى است.هرگاه انديشه دينى توسط غيرمعصوم تبديل به حكومت رسمى شود، به خاطر خطاي كارگزاران دچار آفت هائى مى شود كه تبديل به چالشي در فرآيند دينداري مى گردد.آفت حكومت به نام دين، اين است كه مثلاً وعده هائى …
يكي ديگر از چالش هائى كه دين را تهديد مى كند،ارتكاب اعمال سوء و گناه است.هرگناه،چون نقطه اي سياه است كه بر قلب نقش مى بندد؛ اين نقطه ها كه زياد شود- يعنى گناه تكرار و تداوم يابد-، تاريكى سراسر قلب را فرا مى گيرد و آنگاه فرد به انكار دين و …
نتيجه بحث هاي سه نفره را در موضوع فقر،اين گونه تلخيص نمودم: فقر اقتصادى یک پدیده نامطلوب اجتماعی و از مهم ترين چالش هائى است که جوامع بشری در طول تاریخ حیات خود با آن مواجه بوده است. وجود و گستردگی دامنه فقر در جامعه، به پی آمدهاي زیان آور همه جانبه اي در کوتاه مدت …
بعضي ها در شرايط اجبار خانواده يا قبيله يا حزب يا حكومت،تظاهر به دينداري مى كنند اما هنوز به دين ، ايمان نياورده اند و يا تحت تأثير آن اجبار و فشار، نوعى مقاومت منفي پيدا كرده و احساس قلبي خوبي نسبت به دين ندارند.كسانى كه موجب اين فشار مى شوند،فكر مى كنند …
پدیــده مهاجرت از جهات مختلف مورد توجه جامعه شناســان، فرهنگ شناسان ، اصحاب اديان و مسئولان توسعه کشورها، قرار داشته و به مطالعه و تحليل آن پرداخته اند. يكى از موضوعات مورد بحث در مهاجرت، رابطه آن با ديندارى است. تحقيقات نشان داده برخى از مهاجران با ورود به محيط جديد كه …
بي شك يك چالش مهم در موضوع دينداري در قرن ما ، موضوع غرب گرائى يا غرب زدگى است.تفكر اومانيستى و انسان محوري، چنان در غرب مسلط شد كه انسان را جاي خدا نشاند و همه امور را به خود انسان واگذار نمود تا از طریق وضع قوانین و تنظيم نظامات اجتماعى، …
يكي از آفات دينداري، زياده روي و غلوّ در باورهاي بنيادين و تجاوز از حد اعتدال است.آنان كه عقائد دينى خود را بر اساس تمايلات نفسانى خويش و نه آموزه هاي وحى و كلمات پيشوايان معصوم، پي ريزى مى نمايند و در باورها از جانب خويش مطالبي افزوده و زياده روي مى …
محمد در ادامه بحث قبلي در مورد متوليان دين ،گفت:مشكل دين گريزي را نبايد فقط در متوليان دينى منحصر كرد، خود دينداران هم با عملكرد بدشان،موجب دين گريزي مردم مى شوند. تصور كنيد كه كسي مى خواهد ما را قضاوت كند، اگر ما را افرادي امين و درستكار و مهربان و دانا …
هيچيك از ما ترديد نداشت كه يكي از عومل مهم دين گريزي برخى از مردم،گفتار و كردار بعضي از متوليان امور دينى است ؛ به خصوص اگر متصدى امور دنياي مردم نيز باشند و زندگى روزمره مردم به نظرات و تصميمات آنها منوط باشد كه در اين صورت، هرگونه نظر و اقدام آنها …
ديگر كلاس نمى آمد و از او خبري نداشتيم؛احوالش را از يكي از دوستانش جويا شدم،گفت جذب چند پروژه پول زا شده و تمام وقت، درگير آنهاست و تا نصفه شب گوشي هايش زنگ مى خورد؛در پروژه هاي اوست:فروشگاه ها و رستوران هاى زنجيره اى،ساخت و ساز؛صادرات و واردات،استارتاپ،شهربازى ، بيزنس هاي اينترنتي …
هرسه معتقد بوديم باورهاي خرافي كه به دين نسبت داده مى شود يكى از عوامل دين گريزي بعضى افراد است اما راه مقابله با اين چالش چيست؟ محمد گفت: باورها و رفتارهای خرافی در فرهنگ عامه، یا فولکلور سراسر جهان، پیشینه و قدمتی به درازای عمر بشر داشته و همپای جادو و اسطوره هاست و شامل …
خيلي به مقالات علمى علاقمند بود و مى خواند و دوسه مجله علمى را هم مشترك شده بود؛احساس كردم تازگى ها به مباحث كلاس معارف هم دل نمى دهد.فهميدم مشكلى دارد، بحث را كشاندم به رابطه علم و دين تا نطقش باز شود؛گفتم: رامين،فكر نمى كنى با اين پيشرفت هاي محيرالعقول علمى به …
دانشجويان در كلاس من اجازه سوال دارند؛آن روز صحبت از دين در شرايط معاصر بود كه يكى از دانشجويان گفت: در شرايط جهانى شدن(Globalization) هر روز جا براي دين و دين داري، تنگ تر مى شود و كاركرد دين هروز محدودتر مى گردد؛در اين شرايط مردم نمى توانند به انگاره هاي …
چرا دين،غم و عزا و افسردگى را به روح انسان پمپاژ مى كند و با شادكامى رابطه معكوس دارد و ايام عزا در آن بسيار است و در روزهاي به اصطلاح شاديش هم مظاهر شادى مثل موسيقى و رقص و طرب را تحريم مى كند؟ خيلي ها به اين جلوه …
محمد بحث را شروع كرد: اين بار كه كلاس سطح يك معارف را خواستم شروع كنم،يكي از دانشجويان اجازه خواست و گفت: جناب استاد! اصلاً چرا بايد ديندار باشيم؟ آيا اين همه افراد در جهان،فاقد دين هستند، مشكلي دارند؟ آنها هم مثل بقيه دارند زندگى مى كنند و چه بسا …
هر سه نفرمان معلم مباحث ايدئولوژيك و اعتقادى بوديم و شاگردانى داشتيم اما بحث كلاس ها با گذشته ها كاملاً متفاوت شده بود؛جامعه و فرهنگ و مردم تغيير كرده و بالطبع مباحث و سوالات و انتظارات عوض شده و هر جلسه با پرسش هاي جديد روبرو بوديم كه بعضاً جوابى …
وقتي سخن اميرمومنان به فرزندش حضرت مهدى آن موعود جهانى مى رسد، كلامش چنان شور و وجدى مى گيرد كه شگفت زده مى شويم. او به آينده مى نگرد كه امامان از نسل او ،پيشواي دينى مردم اند و مى گويد:چقدر مشتاق ديدار آنانم:”آه،آه،شوقاً الى رؤيتهم”:گوئى همه آرزوها و آرمان …
حيف نيست كتاب خدا بر تاقچه خانه ما، باشد اما گرد غربت برآن نشسته و از همه نعمت هاي آن محروم باشيم؟ببينيم اميرمومنان (كه يكى از دوثقل است كه پيامبر، بعد از خود ما را به آن دو سپرد)در مورد ثقل اكبر يعنى قرآن چه مى فرمايد:”آگاه باشيد! در اين كتاب الهى است …
اين سوال را از جمع پرسيد:اگر گرامى ترين فرد نزد خدا پارساترين است،چه كسي پارساست و ملاك پارسائى چيست؟هركس يك ويژگى گفت؛نوبت به من كه رسيد گفتم: بهتر نيست ببينيم اميرمومنان چه مى فرمايد؟مگر هركجا در فهم قرآن مى مانيم نبايد به راسخان علم قران مراجعه كنيم و بهترين كارشناس …
شنيد كه براي ثبت عهدنامه مالك اشتر براي فرمانداري مصر(نامه٥٣ نهج البلاغه)به عنوان قديمى ترين فرمان جامع حكومتى در بخش فرهنگى سازمان ملل اقداماتي در حال انجام است؛ از او خواستند يك معرفي از امام بنويسد تا در كنار اثر در اختيار اقشار مختلف مردم جهان قرار گيرد؛گفتم بهترين ترسيم از سيماي …
هادى، دانش آموخته آلمان بود و كتاب خانم آنه ماري شيمل مستشرق آلمانى در مورد پيامبر(ص)را با نام”و محمد، پيامبر اوست” راخوانده بود و چنان به ذوق آمده بود كه مى خواست او هم مقاله اي به آلمانى در مورد آن حضرت بنويسد و براي هفته نامه اشپيگل بفرستد.گفتم:كتاب او را …
درس حقوق قضائى را به پايان برده بود و مى خواست در آزمون قُضات شركت كند.دوست خوبي بود و مى خواستم او را به اهميت و خطير بودن شغلي كه مى خواست انتخاب كند،متذكر كنم.گفتم:محمدجان! شغل قضاوت،حساسيت بسيارى دارد؛اميرمومنان به شريح قاضى فرمود:”تو در جايگاهي قرار گرفته اي كه نبي …
خسته شده بودم از جدال هاى گروهى و حزبى و سياسى و دعواهائى كه تمامى نداشت و جز دشمنى بيشتر و اتلاف وقت و كاهندگى اعصاب براي خودشان و مردمى كه شاهد اين نزاع ها در كشور بودند، نتيجه اي نداشت. با خود مى گفتم:مگر همه اين ها اهل يك …
در آستانه انتخابات بود و حزب او نشست رسانه اى گذاشته بود براي افشاگرى در مورد رقيبان حزبي خويش. آمده بود كه مرا هم به نشست دعوت كند! گفتم:مى خواهيد در نشست چه كنيد؟گفت:اعلام مواضع و بيان معايب و مفاسد حزب حاكم. گفتم: يعنى مى خواهيد با بيان معايب رقيب، نردبانى براي ترقي …
در نقش يك مشاور ماهر كه مراجعان زيادى هم داشت،توضيح داد كه نوع مراجعانش به افراط يا تفريط دچارند لذا با همسر يا خانواده يا فرزندان يا همكاران و اطرافيان مشكل پيدا كرده اند.مثلاً وسواس يا سختگيري زياد نسبت به فرزندان و يا آزادى بيش از اندازه به آنها موجب …
جامعه شناسي سياسي مى خواند و موضوع پايان نامه اش نگرش حكومت اسلامى به مقوله ظلم فردي و اجتماعى در نيم قرن نخست هجرى بود. منابع بسيارى را ديده و فيش هاي زيادى جمع كرده بود.تحقيقاتش را داد تا نظر بدهم.مروري سريع كردم و گفتم: هنوز كامل نيست! گفت: چرا؟ …
در لحظات تحويل سال بودند و اين بار با عنايت بيشترى مى خواستند از مقلب القلوب،احسن الحال را طلب كنند؛ احسان در حاليكه كتاب دعا در دست داشت گفت: اين ويروس خطرناك و مُهلك كرونا، چنان آرامش و امنيت انسان ها را در بيش از يكصد و هشتاد كشور جهان،مختل ساخته كه با …
نسبت به قوم و تبار و زادگاه و شهر و رسوم قبيلگى و باورها و هرچيز كه متعلق به خودش بود،حتى تيم فوتبال مورد علاقه اش چنان تعصبى داشت كه حاضر نبود نقد كسى را گوش كند چه رسد به اينكه بپذيرد.نمى دانم با چنين كسانى همنشين بوده ايد؟ با …
هيچكس تا به حال از او كلمه “نمى دانم” را نشنيده است! در مورد هر موضوعى اظهار نظر مى كند و در هر بحثي وارد مى شود و هر سوالي از او بشود اقدام به پاسخ مى كند و نظرى مى دهد.تازگى ها هم كه با گوشي خود به گوگل وصل …
نگاهى كرد به اخبار مربوط به مفاسد اقتصادى،اختلاس ها ، احتكارها ، انحصارها و مى خواست تحليل كند كه علت افتادن افراد به دامن اين فساد چيست؟ در جمع تحليل هائى ارائه شد مبنى بر ضعف قوانين مجازات مجرمين و قاطع نبودن نيروهاي باز دارنده و رواج رشوه و …بعد …
دعاي همه مهمانان در جشن عروسى براي اين زوج جوان، آرزوى خوشبختى بود؛ خوشبختى و سعادت، آرمان همه انسان هاست؛همه تلاش ها و پويش ها در زندگى براي رسيدن به سعادت است.پدران و مادران،معلمان و مربيان و رهبران معنوى جامعه براي فرزندان و متربيان خود از خداوند، سعادت و رستگارى آرزو …
