عنوان مجوس بر ایرانیان از سوی پیامبر(ص) عنوانی توهین آمیز نبوده است و اشاره به یک دین توحیدی داشته كه البته دچار بد اعتقادى شده اند. است ضمن اینکه نباید بین ایرانیان (فارس زبانان) و زرتشیان لازمه ای برقرار کرد چرا که ایران در دوران پیامبراکرم (ص) امپراطوری بسیار بزرگی بوده است و از طوایف مختلف با فرهنگ ها و زبان های گوناگون تشکیل شده بوده بنابراین نمی توان مجوس را به ایرانیان معروف در اذهان که عمدتا فارس زبان هم بودند اطلاق نمود چه بسا در ایران آن زمان مجوسیان عرب نیز وجو د داشته است.علاوه براین باید توجه داشت که مجوس در آیات و روایات به معنای آتش پرستی نیست.در حدیثی از امام سجاد(ع)به نقل از پيامبر(ص)آمده كه آن حضرت فرمود: ” با آنها طبق سنت اهل کتاب رفتار کنید، منظور پیامبر اسلام مجوس بود(سنوا بهم سنة اهل الکتاب، یعنی المجوس)٤.ضمنا باید توجه داشت که واژه” مجوس” جمع است و مفرد آن” مجوسی” است٥…
بعضی واژه مجوس را برگرفته از ماده” مغ” که به پیشوایان و روحانیان دين زرتشت گفته مى شد،میدانند و”مؤبد” را که اکنون به روحانیان آنها گفته میشود در اصل از ریشه” مغود” گرفته اند؛ اما حقيقت آن است كه در تاريخ خود زرتشت نيز اختلافات زيادى بين مورخين وجود دارد؛بعضى ديگر مجوس را مقدم بر زرتشت دانسته و زرتشت را ادامه دهنده راه آنها شمرده و گفته اند دین قدیم طوایف آریا همان آیین مجوس بوده كه در اصل و ريشه یك دین توحیدی و آسمانی بوده اما در ادوار بعد همچنان كه مسیحیت منحرف شده و به تثلیث گراییده، آیین مجوس نیز به ثنویت گراییده و تعالیم آن با خرافات و موهومات زیادی آمیخته شده باشد و زرتشت بعدها در آیین مجوس اصلاحاتی به عمل آورده چنانچه خود در گاتها گفته قصد او این بوده كه صفای قدیمی مذهب را برگرداند. به این معنی زردشت خود مؤسس دین نبوده، بلكه از نو همان تعالیم مجوس را مطرح ساخته است٦. بعضى نيز اين انحراف را به زروانيان كه موجب انحراف در تعاليم زرتشت شده و زروان(خداى زمان) را بالاتر از اهورا و اهريمن شمردند و گرايش هاى جبرى پيدا كردند مناسب مى نمايند٧.به هرحال بر اساس روايات اسلامى،مجوس از پیروان یکی از انبیای بر حق شمرده شده اند که بعدها از اصل توحید منحرف گشته و به افکار و عقائد شرکآلود روی آوردهاند…
در بعضى از روايات،مجوس به همه منحرفان از دين اصلى اطلاق شده و اينكه در همه اديان نيز چنين منحرفانى وجود داشته اند.در حديثى از پيامبراكرم(ص)آمده :”قدريه و مرجئه بر زبان هفتاد پيامبر، مورد لعنت قرار گرفته اند”٨؛ عرض شد:آنان كيانند؟ فرمود:”كسانى كه مى پندارند خداوند انجام معاصى را براى آنها تقدير كرد و سپس بخاطر انجام همان معاصى،آنها را عذاب نمود”! و فرمود:”در امت من نيز كسانى همين سخن را خواهند گفت، اينان،مجوس امت من هستند”٩.اميرمومنان(ع) نيز در بازگشت از جنگ صفين در پاسخ آن پيرمرد كه همه امور را به قضا و قدر حتمى خدا باز مى گرداند،فرمود:اينكه تو همه چيز را به قضا و قدر لازم و حتمى خدا برمى گردانى، سخن بت پرستان و دشمنان خداى رحمان و مجوسان است(كه مسلك جبراست)١٠”.بنابراين شاخصه مجوسان ،انحراف از باور توحيد و گرايش به جبر و در نتيجه متهم كردن خدا به انجام همه معاصى و قبائح است كه با روح اديان توحيدى ناسازگار است و همه انبياء از اين عقيده جبرى مرام،تبرى جسته و باورمندانش را لعنت نموده اند…