امروز تصميم مى گيريد به دانشگاه يا محل كار خود برويد،هندسه اين فعل اختياري خويش شامل ساعت حركت، وسيله نقليه،پوشش مناسب، مدت حضور،برنامه عمل و…را طراحى مى كنيد(كه اسم اين كار قَدَريا تقديراست) و سپس فرمان اجرائى را صادر نموده و حركت مى كنيد(كه اسم اين كار، قضا يا حكم به انجام است). طبيعتاً قَدَر مقدم بر قضاست چون ابتدا بايد اندازه و مشخصات كار را تعيين كنيد سپس حكم به شروع و انجام آن را صادر نمائيد.پس هر كار اختياري شما از كوچه قضا و قدر،عبور مى كند و شما در جهان اختياريات خويش، صاحب تقدير و قضا هستيد…
شما براي انجام همه كارهاي اختياري خود،نقشه اى طراحى و سپس اراده انجام آن مى كنيد و به اجرا مى گذاريد. همه جهان نيز، گستره قدر و قضاى الاهى است يعنى در امور تكوينى او بشخصه قدر و قضا دارد اما در فعل اختياري انسانها، امر تقدير و قضا را به خود آنها واگذار نموده تا انتخاب،واقعى و حقيقى باشد نه صورى و نمايشي.البته اين به معناى عدم توانائى خدا در جلوگيري از كار آنها نيست و از سلطنت معزول نشده بلكه به معناي اراده خدا در اعطاي اختيار به انسانهاست و خداوند نمى خواهد در فعلي كه مناط ثواب و عقاب است ، انسان مجبور باشد در عين اينكه سر رشته امور ،هيچگاه از دست او خارج نيست…
قضا و قدر الاهى در امور تكوينى مثل اينكه فرد در چه زمان و مكان و خانواده و كدام مكانت اجتماعى به دنيا بيايد،در ثواب و عقاب فرد مدخليتى ندارد و ارزش انسانها در گرو اعمال و عملكرد آنهاست( إنّ اكرمكم عند الله اتقيٰكم).خداوند رحمان همه انسانها را براي رشد و تعالى خلق فرموده و اگر تقديرهاي متفاوتى در خلقت براي آنها قرار داده همه حكيمانه و به نفع خود آنهاست و جاي هيچ گلايه اى نيست.البته خداوند از سوئى با گشودن باب دعا براي انسان، زمينه را براي تغيير برخى تقديرات او، باز گذاشته و از سوي ديگر نظام مندي هائى نيز براي جهان قرار داده تا اگر افراد در آن مسير حركت كنند و تلاش بيشترى نمايند و بيشتر از عقل و دانش بهره بگيرند، مى توانند مقدرات بهتري براي خويش كسب نمايند…
نكته جالب اينكه گاهى افعال اختياري انسانها در امور تكوينى جهان هم اثرگذار است چنانكه در قرآن كريم فرموده است:اگر اهل قريه ها ايمان آورند و تقوا پيشه كنند، درهاى بركات را از آسمان و زمين براي آنها مى گشائيم( وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ )و بر عكس اگر از ياد خدا اعراض كنند، دچار معيشت سخت خواهند شد(و من اعرض عن ذكرى فإنّ له معيشة ضنكا).پس هم خداوند و هم ما قضا و قدر داريم و اين دو تضادي با يكديگر ندارند و ناشي از اختيار است.اگر در مسير ارشاد و هدايت خلفاى الاهى حركت كنيم، تقديرات الاهى قابل تغيير است مثل آنكه فرموده اند براي تعجيل فرج بسيار دعا كنيد كه فرج شما در گرو آن است، يعنى مى توانيد با دعا، سرنوشت و تقدير جديدى را براي خود و جامعه طلب كنيد و خداوند هم اجابت فرموده و حكم به انجام تقدير جديد دهد چنانكه ساز و كارهائى چون صله رحم،دادن صدقه،احسان به والدين و امور ديگر كه در شريعت ذكر گرديده براي تغيير تقدير مثل طول عمر و سلامتى و حسن عاقبت ،كارساز معرفى شده است…