قرآن براى اتحاد محور تعيين مى نمايد و مى فرمايد: “همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید، و نعمت خدا را بر خود به یاد آورید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان شما الفت ایجاد کرد، و به برکت نعمت او برادر شدید١”؛و نيز تفرقه و اختلاف را در ردیف عذاب های آسمانی عنوان کرده و می فرماید:خداوند قادر است که از بالا یا از زیر پای شما، عذابی بر شما بفرستد، یا به صورت دسته های پراکنده شما را با هم بیامیزد، و طعم جنگ (و اختلاف) را به هر یک از شما به وسیله دیگری بچشاند٢”؛و نيز:”همانا کسانی که آیین خود را پراکنده ساختند، و به گروه های گوناگون تقسیم شدند، تو هیچ گونه رابطه ای با آن ها نداری، سر و کار آن ها تنها با خدا است٣”؛ در سايه اتحاد و وحدت بود كه آئين ما جهانگير شد.به سخن اقبال لاهورى: حق تعالي پيكر ما افريد/وز رسالت در تن ما جان دمید/حرف بی صوت اندر این عالم بدیم /وز رسالت مصرع موزون شدیم/از رسالت در جهان تکوین ما /از رسالت دین ما آئین ما /از رسالت صد هزار ما یک است /جزو ما از جزو ما”لاینفک است/از رسالت هم نوا گشتیم ما/هم نفس، هم مدعا گشتیم ما/آن که شان اوست یهدی من یرید/از رسالت، حلقه گِرد ما کشید…
قرآن،گروه گرایی و پراکندگی را از برنامه های مشرکان دانسته، و مسلمانان را به شدت از آن نهی کرده و به انسجام تحت پوشش توحید دعوت فرموده و با صراحت می فرماید:”از مشرکین نباشید، از کسانی که دین خود را پراکنده ساختند، و به دسته ها و گروه ها تقسیم شدند٣”. پیامبر اکرم (ص) فرمود: “مسلمانان، یک دست (نیرومند) نسبت به بیگانگان هستند٤” و نیز فرمود: “مسلمانان نسبت به همدیگر هم چون یک انسان هستند که هرگاه عضوی از اعضای او دردمند شود، اعضای دیگر او نیز احساس درد می کنند٥”؛ امام صادق (ع)شبيه همين سخن را فرمود:” مؤمن برادر مؤمن است، مانند پیکری که هرگاه عضوی از آن دردمند شود، اعضای دیگر هم احساس درد کنند٦”؛ امیرمؤمنان علی (ع)نيز فرمود:” به جمعیت عظیم مسلمانان بپیوندید، که دست خدا با جماعت است، و از پراکندگی دوری کنید که انسان تنها، سهم شیطان است، چنان که گوسفند تک رو، طعمه گرگ خواهد بود!٧” و”آگاه باشید! کسی که به این شعار (اغواگر و تفرقه افکن خوارج) دعوت کند،او را بكشيد اگرچه در زیر عمامه من پناه شده باشد!٨”…
يقين داشته باشيد سيادت و بزرگى ،جز از طريق اتحاد به دست نخواهد آمد؛بايداز تعصبات ملی، نژادی، زبانى، قومیت گرایی، تفرقه و شکاف در جهان دورى كنيم؛اقبال لاهورى:رشته ی وحدت چو قوم از دست داد/صد گره بر روی کار ما فتاد/ما پریشان در جهان چون اختریم/همدم و بیگانه از یکدیگریم /باز این اوراق را شیرازه کن/باز آیین محبت تازه کن…در جهان آواره ای بیچاره اى/وحدتی گم کرده ای، صد پاره ای /بند غیر الله اندر پای تست /داغم از داغی که در سیمای تست/برگ و ساز کائینات از وحدت است/اندرین عالم حیات از وحدت است…قوم را اندیشه ها باید یکی /در ضمیرش مدعا باید یکی/اهل حق را حجت و دعوا یکی است/خیمه های ما جدا دل ها یکی/جوهر ما با مقامی بسته نیست /قلب ما از هند و روم و شام نیست/مرز و بوم ما به جز اسلام نیست…مسلم استی دل به اقلیمی مبند/گم مشو اندر جهان چون و چند /…دل به محبوب حجازی بسته ایم /زین جهت با یک دگر پیوسته ایم /عشق ورزی از نسب باید گذشت /هم از ایران و عرب باید گذشت…دل به دست آور که در پهنای دل /می شود گم این سرای آب و گل…
————————–
١.سوره آل عمران،آيه١٠٣:(واعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا واذکروا نعمت الله علیکم اذ کنتم اعداء فالف بین قلوبکم فاصبحتم بنعمته اخوانا).
٢.سوره انعام،آيه ٦٤.
٣.سوره روم،آيات٣١و٣٢: (ولاتکونوا من المشرکین منالذین فرقوا دینهم و کانوا شیعا).
٤.علاء الدین بن علی المتقی، کنزالعمال، حدیث٤٤١.
٥.همان، حدیث ٧٥٩ .
٦.محمدبن یعقوب کلینی، اصول کافی، ج٢،ص١٦٦.
٧و٨.سید رضی، نهج البلاغه، خطبه١٢٧.