تشكر و سپاس، روش و منش فطري انسان هاست -چون نيكي بينند ، تشكر كنند و چون مورد احسان واقع شوند ، خوبي ها و احسان را سپاس گويند. حتي حيوانات نيز چنين اند و در برابر نيكي به خويش بازخورد وفادارانه دارند.
همه انسان ها بنا به كريمه (تعاونوا علي البرّ و التقوى )مأمور به نيكي و خير و احسان شده اند و بهترين احسان،آن است كه مخفيانه انجام شود تا از شائبه ريا و خود نمايي پاك باشد و نماد اخلاص باشد و مشهور است طوري ببخشيد كه اگر با اين دست مي دهيد دست ديگرتان آگاه نشود.اين است كه نيكان، شبانه و ناشناس ،نيازمندان را مي نواخته اند و احسان را مخفيانه انجام مي دادند.از سوي ديگر گفته اند احسان كنندگان را سپاس گوئيد كه اگر كسي احسان مخلوق را شاكر نباشد،احسان خدا را هم شاكر نخواهد بود(من لم يشكر المخلوق لم يشكر الخالق) كه اين سپاس موجب افزوني و دوام احسان و نعمت ها شود (شكر نعمت،نعمتت افزون كند/كفر نعمت،از كفت بيرون كند)…
نمونه ها از اين احسان هاي خالصانه در سيره امامان بسيار است: ابوجعفر خثعمى – از اصحاب امام جعفر صادق عليه السلام – گويد: روزى آن حضرت كيسه اى حاوي پنجاه دينار به من داد و فرمود: اين ها را تحويل فلان سيّد بنى هاشم بده و مگو كه از سوي كيست.چنين كردم .آن مرد تهي دست گفت: اين نيكوكار را خداوند جزاى خيرش دهد. صاحب اين كيسه، هر چند وقت يك بار، مقدار پولى را براى ما مى فرستد و ما زندگى خود را با آن اداره مي كنيم وليكن جعفر صادق با آن تمكن، توجّهى به ما ندارد و چيزى براى ما نمى فرستد، و هرگز به ياد ما فقراء نيست(أمالى شيخ طوسى، ج ٢، ص٢٩٠).
اين از آن آوردم تا نشان دهم خداوندگاران احسان طوري به ما احسان مي كنند كه ما متوجه آنها نمي شويم و ديگران و چه بسا واسطه ها را سپاس مي گوئيم.چنانكه اين فقير،ولي نعمت خود امام صادق سلام الله عليه را نشناخت و ديگري را سپاس گفت!
اينك مي گوئيم:يا صاحب الزمان،اي ولي نعمت ما كه هر خيري به ما مي رسد از مجراي شماست،ببخش ما را كه عادتاً شما را پشت همه اين خيرها كه به ما مي رسد نمي بينيم و ديگران را سپاس مي گوئيم و از آنها تشكر مي كنيم.نعمت وجود،نعمت هدايت،نعمت امنيت،نعمت سلامت و هزاران نعمت ديگر كه به اذن شما و توسط شما به ما رسيده و ما غافليم و شما را ياد نمي كنيم و تشكر نمي نمائيم و نوعاً ديگران را سپاس مي گوئيم…
كريما ! اين جهل و قصور برما مگيرو همچنان ما را از آبشار احسان هاي خويش متنعم ساز كه اين سجيّه و عادت شما كريمان آل الله است:عادتكم الاحسان و سجيّتكم الكرم…