“ما پیش از موسی، به ابراهیم ، مایههای هدایت (فطرت حنيف و هدایتگر) داده بودیم و از (لیاقت و شایستگی) او آگاه بودیم١”.حضرت ابراهیم خلیل، دومین پیامبر اولوالعزم است كه در قرآن کريم،از او با صفات والایی چون حنيف، موقن، صديق، نبى، عبد، مومن ، محسن ، ذو قلب سليم، امام و صالح، ستوده و کمالات او بیان شده است:“او در دنیا فردی برگزیده بود، و در سرای دیگر، از صالحان میباشد٢”؛”به ابراهيم ،ملكوت آسمان ها را نشان داديم تا از موقنين باشد٣”؛”او پيامبرى صديق بود٤”…ابراهیم(ع) در بین النهرین به پیامبری مبعوث شد و نمرود حاکم زمان خود و مردم آن ناحیه را به آیین توحید دعوت کرد. عده کمی دعوت او را پذیرفتند و چون او از ایمان آوردن آنها مأیوس شد، به فلسطین مهاجرت کرد.برپایه آیات قرآن، قوم بت پرست ابراهیم، او را بهجهت آنکه بت هاشان را شکسته بود، در آتش انداختند، اما آتش به فرمان خدا سرد شد و ابراهیم از آن سالم بیرون آمد. اسماعیل(ع) و اسحاق (ع) دو فرزند ابراهیم و جانشینان او هستند. نسب قوم بنیاسرائیل که پیامبران زیادی از بین آنها ظهور کرد و همچنین حضرت مریم مادر حضرت عیسی، از طریق اسحاق به ابراهیم(ع) میرسد. پیامبر اسلام هم به اسماعیل فرزند دیگر او نسب میبَرد.قرآن بنای خانه کعبه و دعوت مردم به مناسک حج را به ابراهیم نسبت داده و او را خلیل الله (دوست خدا) معرفی کرده است. طبق آیات قرآن او پس از آزموده شدن با بلاها ازجمله ذبح فرزندش به فرمان خدا، علاوه بر نبوت به مقام امامت هم نائل شده است…
طبق آیات قرآن، سردشدن آتش و زندهشدن چهار پرنده از معجزات حضرت ابراهیم(ع) بودهاند. ابراهیم پس از آنکه دید قومش از پرستش بتها دست برنمی دارند، بتها را شکست و این کار را به بت بزرگ نسبت داد و گفت اگر بت سخن می گوید، از او بپرسید! بتپرستان در برابر استدلال او فرو ماندند، اما دست از اعتقاد خود برنداشته، او را به سبب شکستن بتها در آتش انداختند؛ اما آتش به دستور الهی بر او سرد شد١٥.همچنين خداوند در پاسخ به درخواست حضرت ابراهیم برای دیدن چگونگى زنده شدن مردگان، او را مأمور نمود که چهار پرنده را ذبح و با هم مخلوط کند و بر فراز چند کوه قرار دهد. او این کار را انجام داد و سپس پرندگان را فرا خواند. آنها زنده شدند و به سوی او آمدند١٦. كار بزرگ حضرت ابراهیم به کمک فرزندش اسماعيل،بناي كعبه بود.او سپس به فرمان خدا مردم را به مناسک حج دعوت کرد١٧.مطابق برخی روایات، کعبه نخستین بار توسط حضرت آدم(ع) بنا شد و ابراهیم آن را بازسازی کرد١٨…
یکی از آزمون هاى الهی براى حضرت ابراهیم، مأمورشدن او به ذبح فرزندش بود. به گزارش قرآن، ابراهیم در خواب دید که فرزندش را ذبح میکند. این موضوع را با پسرش در میان نهاد و فرزندش از او خواست که به فرمان خدا عمل کند؛ اما هنگامى كه ابراهيم، فرزندش را در قربانگاه خواباند تا ذبح كند، ندا آمد:”اى ابراهيم، خوابت را تحقق دادى. بهراستى ما نيكوكاران را اينگونه پاداش مىدهيم [كه نيّت پاک و خالصشان را بهجاى عمل میپذیریم]. بهيقين اين آزمايش روشن بود و ما فرزندت را در برابر قربانىِ بزرگى [از ذبح شدن] رهانيديم١٩”.ديگر آزمون امامت بود؛خداوند حضرت ابراهیم(ع) را پس از چند امتحان به مقام امامت نصب کرد. مقام امامت به معنای هدایت باطنی و پيشوائى معنوى است که رسیدن به آن، لازمه برخورداری از کمال وجودی و مقام معنوی ویژهای است که پس از مجاهدتهای بسیار به دست میآید٢٠.او دارای صحیفه و کتاب آسمانی بوده است٢١؛در مقام مناظره با بت پرستان، از برهان نیرومندی برخوردار بود که وسیلهی رفعت درجه ی او گردیده است:”و اين دلیل و برهان ما بود که به ابراهیم دادهایم. درجهی هر کس را بخواهیم بالا میبریم. پروردگار تو حکیم و تواناست٢٢”؛خداوند در پاسخ يهود و نصارا كه هريك ابراهيم را متعلق به خود مى دانستند مى فرمايد:”ابراهیم نه یهودی بود و نه نصرانی؛ او انسانی یکتا پرست و مسلمان بود؛ شایستهترین افراد به ابراهیم کسانی هستند که در طول این مدت از زمان وی، از او پیروی کردند و همچنین شایسته ترین فرد نسبت به او، پیامبر اسلام و افراد با ایمان هستند که در هدف و راه او گام بر میدارند و خدا ولى و سرپرست مومنان است٢٣”…