ایّوب (علیهالسلام)، پیامبری بزرگ و الگوی صبر و استقامت در بلايا و بيمارى ها بوده است.خداوند او را به سه صفت مهم عبودیت ، صبر و استقامت ، و بازگشت پیاپی به سوی خدا وصف کردهاست(اِنّا وجَدنهُ صابِرًا نِعمَ العَبدُ اِنَّهُ اَوّاب١). ایّوب (ع)از سلسله پیامبران ابراهیمی و از ذریّه آن حضرت در رديف داوود و سليمان و يوسف و موسى و هارون و از نیکوکاران بود٢. او از زمره رسولانى است كه پيامبر(ص)ماموريت يافت از هدايت هاشان پيروى نمايد٣.همچنين او از پیامبرانی است که قرآن از وحی به آنان به طور ویژه سخن گفتهاست٤.نام مباركش چهاربار در قرآن ياد شده و صبر و بردباري او در مقابل بلايا شهرت بسيار دارد و در قرآن كريم در مورد او آمده است که خداوند او را به داغ فرزندان و ناراحتی های جسمانی و بيمارى هاى طولانى و دردآور مبتلا نمود تا پايدارى و دينداريش آشكار شود و او از همه این آزمون ها سربلند بیرون آمد و ذره اى زبان به شكايت نزد خلق نگشود٥…
در مورد علت دچار شدن ايوب به بيمارى ها،گمانه هائى مطرح شده اما به لحاظ اشاره خود ايوب به نقش شيطان در اين رابطه (آنجا كه مى گويد شيطان مرا به عذاب مبتلا نمود٦) و بعضى روايات در اين زمينه مى توان علت را اين چنين بيان نمود.ايوب از نعمت و ثروت زيادى بهره مند بود و بسيار عبادت و شكر گذارى مى نمود.شيطان به خدا گفت اين عبادت و شكر به خاطر فرزندان،نعمت ها و سلامتى است،اگر او در فقر و بيمارى افتد اين چنين شاكر نخواهد بود. خداوند براى آنكه اخلاص ايوب را نشان دهد او را مبتلا به بلايا و فقدان مال و ترك فرزندان و بيمارى سخت و طولانى نمود و مال و فرزندان و سلامتی را از او ستاند و با وجود این از شکرگزاری ایوب کاسته نشد و صبر پيشه ساخت و در همه مراحل از آزمون الهی،سربلند بيرون آمد و پوزه شيطان به خاك ماليده شد٧.ضمناً به فرموده امام صادق(ع) درسى باشد براى مردم و به آنها يادآورى شود كه اگر به اين بلايا دچار شدند،صبر كنند چنانكه اولياى الاهى چون ايوب هم به اين بلايا دچار گشتند و با صبر و شكر،پيروز بيرون آمدند٨…
سرانجام،با صبر و بردبارى و دعاهاي خالصانه ايوب (و عدم شكايت به هيچكس و تنها نيايش و دعا به درگاه الاهى) هنگام استجابت فرا رسيد:”دعاى او را اجابت نموديم و سختى را از او برداشتيم(فَاستَجَبنا لَهُ فَکَشَفنا مابِهِ مِن ضُرّ٩). خداوند به او دستور داد “پایش را بر زمین بکوبد تا چشمه آبی خنک بجوشد که هم برای شست و شوی تنش مفید و هم برای نوشیدن گوارا باشد١٠”. مکان چشمه را در سرزمین بیت المقدس ، سه میلی شهر « نوی » حد فاصل دمشق و طبریه در نواحی جولان دانستهاند١١.؛نيز گفته شده دو چشمه برای ایوب (ع)جوشیده که از یکی آشامید و در دیگری خود را شستشو داد١٢…
پس از آن، خداوند همه بیماری هایش را شفا داد، آنگاه فرزندانی که مرده یا بر اثر بیماری طولانی ایوب او را رها کرده بودند١٣به گردش جمع شدند و چنان پيش از بيمارى “همه خانواده و اهل بيت و فرزندان ترك كرده را به او رسانديم ١٤”…قرآن کریم هدف از بازگشت این مواهب را،نزول رحمت الهی بر او و یادآوری به «عابدان و خردورزان» می شمرد:(رَحمَةً مِن عِندِنا و ذِکری لِلعابِدین١٥)و(رَحمَةً مِنّا وذِکری لاِولِی الاَلباب١٦)…کتاب مقدس فعلى(مجموعه عهد عتيق )نیز در سِفْر ایوب به تفصیل سرگذشت ایوب را آورده امّا به نبوت وی اشارهای نکردهاست.در اين كتاب نسبت هاى ناروائى به پيامبران حق داده كه انسان شرم مى كند آنها را بيان كند مانند گناهان ايوب(ع) كه موجب بيمارى او شد و نسبت دادن زنا به پيامبر خدا داوود(ع)و نامشروع بودن تولد پيامبر خدا سليمان(ع)و كشتى گرفتن يعقوب با خدا وشراب نوشي بعضى پيامبران و … كه نشان از تحريف اين كتب آسمانى دارد و جداگانه بايد به آن پرداخت…
————————
١.ص/٤٤.
٢.انعام/٨٤.
٣.انعام/٩٠.
٤.نساء/١٦٣.
٥.انبياء/٨٣و٨٤؛ص/٤١و٤٤.
٦.ص/٤١.
٧.علل الشرایع، ج۱، ص۹۵.خصال،،ص٣٩٩.
٨.الخصال، ص۳۹۹-٤٠٠.
٩.انبیاء/۸۴.
١٠.ص/٤٢.
١١.مروج الذهب،ج١،ص٤٥؛
١٢. الکشاف، ج۴، ص۹۷؛ روضالجنان، ج۱۶، ص۲۸۳.
١٣.المیزان، ج۱۷، ص۲۱۰.
١٤.انبیاء/۸۴؛ ص/۴۳؛ تفسیر قمی، ج۲، ص۲۴۳.
١٥.انبیاء/سوره۲۱، آیه۸۴.
١٦.ص/۴۳.