ايّام الله

 

 

واژه “ايّام الله” در قرآن به معناى روزهاي خاص و نه روزهاي معمولى است. خداوند به پيامبر(ص)مى فرمايد: “روزهاى خدا را به آنان، يادآورى كن”.اگرچه همه روزها، روز هاى خدا و از ایام الله است، اما اضافه‌ شدن کلمه روز به خدا (ایام الله)، به روزهای خاصی اشاره دارد که در آنها اتفاقات مهمی روی داده يا روي خواهد داد و يا به عللى از اهمیت خاصی بر خوردارند؛ همان‌گونه که همه مکان‌ها متعلق به خدا است، اما اضافه‌ شدن بیت به الله عظمت وجایگاه والای کعبه را می‌رساند که “بیت الله” لقب گرفته است.واژه “ايام الله دو بار در قرآن به كار رفته است:”و روزهای خدا را به آنان یادآوری کن که قطعاً در این [یادآوری]، برای هر شکیبای سپاسگزاری عبرت‌ هاست”(وَ ذَکِّرْهُمْ بِأَیامِ اللَّهِ إِنَّ فی ذلِکَ لآیاتٍ لِکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ)١؛و “به کسانی که ایمان آورده‌اند، بگو از کسانی که به روزهای خدا امید ندارند در گذرند، تا [خدا هر] گروهی را به [سبب] آنچه مرتکب می‌ شده‌اند به مجازات رساند (قُلْ لِلَّذینَ آمَنُوا یغْفِرُوا لِلَّذینَ لا یرْجُونَ أَیامَ اللَّهِ لِیجْزِی قَوْمًا بِما کانُوا یکْسِبُونَ)٢…

مفسران در تفسیر ایام الله گفته اند ایام الله روزهای پیروزی پیامبران و پیروان آنان است که در آن روزها انواع نعمت های الهی شامل حال آنها شده است؛ مانند رهایی قوم حضرت موسی(ع) از دست فرعونیان، بیرون آمدن قوم حضرت نوح(ع) از کشتی نوح و برخورداری آنان از نعمت‌ ها و رهایی حضرت ابراهیم(ع) از آتش٣؛ و يا اشاره به روزهایی است که خداوند بر اقوام سرکش مانند قوم عاد و ثمود عذاب نازل کرده است٤.به نظر بعضى ديگر”ایام اللّه”، تمام روزهای دارای عظمت در تاریخ زندگی بشر است؛ روزهائى كه یکی از فرمان‌های خدا در آن چنان درخشیده که بقیه امور را تحت‎الشعاع خود قرار داده است٥.هر روزى که در آن فصل تازه‌ای در زندگی انسان‌ ها گشوده شده و درس عبرتی به آنها داده شده ، مانند ظهور یک پیامبر یا نابودی یک پادشاه ظالم و مشرک، جزو ایام الله است؛ و هدف از یادآوری روزهای سرنوشت‌ ساز انبیای پیشین و چگونگی نجات مؤمنان و نابودی کافران، پند گیری و هوشیاری ملت‌ها است٦… 

اما در روايات،مصاديق مشخص ترى هم براى ايام الله،معرفى شده است: شیخ طوسی از پیامبر(ص) نقل کرده است که مراد از روزهای خداوند، روز نزول نعمت‌ ها، بلاها و عذاب‌ های خداوند ‌است٧.اميرمومنان علی(ع) در نامه‌ای به قثم بن عباس، که کارگزار وی در مکه بود، به یادآوری ایام اللّه دستور می‌دهد:”مراسم حج را، با مردم برپادار و روزهای خداوند را به آنها یادآوری نما”٨. از امام باقر(ع) هم روايت شده است که ایام‌اللّه سه روز است: روز قیام قائم(عج)، روز رجعت و روز قیامت٩.علی‌بن‌ابراهیم همين روايت را نقل نموده و به جاي روز رجعت،روز مرگ را آورده است:”روز قيام قائم(ع) ، روز مرگ و روز قيامت”١٠. در روايتى ديگر در تفسير ايمان به غيب(يومنون بالغيب) از اميرمومنان(ع) نقل شده كه فرمود: غیب همان روز رجعت و قیامت و روز امام عصر(عج) است و آنها روزهای آل محمد است که در آیه یادآوری روزهای خدا”(ذكّرهم بايّام الله) به آنها اشاره شده است١١…

همچنين در تفسير “يوم وقت معلوم” در آيه مربوط به ابليس كه از خداوند فرصتى تا روز قيامت خواست اما خداوند فقط تا “روز وقت معين” به او فرصت داد:”گفت:خدايا مرا تا روز رستاخيز مهلت ده و تا آن روز عمرم را طولانى كن،خداوند گفت تو از نگهداشته شدگانى تا روز وقت معلوم،[ و تا آن زمان ،فرصت و عمر داده مى شوي]”(قال رب فانظرنی الی یوم یبعثون قال فانک من المنظرین الی یوم الوقت المعلوم)١٢؛ از امام صادق (ع)درباره این آیه و وقت معلوم سؤال شد. آن حضرت در جواب فرمودند:”وقت معلوم، روز قیام قائم آل محمد(ص) است. هرگاه خداوند او را برانگیزد در مسجد کوفه، ابلیس می آید در حالی که بر زانوهایش راه می رود و می گوید: ای وای از این روزگار، آن گاه با پیشانیش گرفته شده، گردنش زده می شود، آن هنگام روز وقت معلوم است که مدت او به پایان می رسد١٣”…

——————-

١.ابراهيم/٥.

٢.جاثيه/١٤.

٣.طبری، جامع‌البیان، ج‌۱۳، ص۲۳۹؛ طوسی، تبیان، ج‌۶، ص‌۲۷۴.

٤.طبری، جامع‌البیان، ج‌۱۱، ص‌۲۲۷؛ طبرسی، مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۲۰۹.

٥.طبرسی، مجمع‌البیان، ج‌۶، ص‌۴۶۷؛ علامه طباطبایی، المیزان، ج‌۱۲، ص۱۸.

٦.مکارم، تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۲۷۲-٢٧٥.

٧.طوسی، الامالی، ص‌۴۹۱.

٨.سید رضی، نهج البلاغه، نامه ۶۷.

٩.صدوق، خصال، ۱۳۶۲ش، ص۱۰۸، ح۷۵.

١٠.على بن ابراهيم قمی، تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۳۹۷.

١١.كمال الدين،ج٢،ص٣٤٠.

١٢.حجر/ ٣٦-٣٨. 

١٣.دلائل الامامة، ص٢٤٠؛تفسیر عیاشی، ج٢،ص٢٤٢. 

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *