عالم برزخ

 
 
 
 
 
پس از آنكه با مرگ ، روح از بدن جدا مى شود، فرد به عالم برزخ انتقال مى يابد: و از پس آنان برزخى است تا روزى كه برانگيخته مى شوند”(وَ مِن وَرائهِم بَرزَخٌ اِلی یَومِ یُبعَثونَ)١. عالم برزخ، عالمى است میان دنیا و آخرت که مردگان تا قیامت در آن بسر می برند . برزخ ،فاصله و حائل میان دو چیز را گويند چنان كه در اين دو آيه به اين معنا به كار رفته است:”او خدائی است که آب دو دریا را بهم آمیخت، دو دریایی که آب یکی از آن دو شیرین و گوارا است و آب دیگری شور و تلخ، و میان این دو آب ،برزخى(فاصله و حائلى)قرار داد تا همیشه از هم جدا باشند و به هم نیامیزند”٢؛و”میان آن دو دریا،برزخ و فاصله ای است که به حدود یکدیگر تجاوز نمی کنند و به هم نمی آمیزند”(بینهما برزخ لا یبغیان)٣.حيات برزخى،پس از مرگ انسان تا زمان نفخ صور ادامه دارد.در اين حيات بنا بر شواهد قرآنى هم آثار روحى  مانند فرح و شادمانی، حزن و اندوه، و هم آثار جسمانی مانند تنعم به رزق و انواع نعمت ها با واژه هايي چون فرحين،يستبشرون،يرزقون،بنعمة الله و…وجود دارد٤…
 
يكى ديگر از آياتى كه به برزخ ،تفسير شده است ،آيه دو حيات و دو مرگ است:”گفتند :پروردگارا دوبار ما را میراندی، و دوبار زنده کردی”(قالوا ربنا أَمَتّنا اثنتین و أَحییتنا اثنتین)٥؛ كه حيات و مرگ دوم به عالم برزخ ،تفسير شده است.نمونه آن حيات شهيدان و شادمانى و تنعم و ارتزاق آنها در عالم برزخ است:”گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگانند! بلکه آنان زنده اند و نزد پروردگارشان (در عالم برزخ) روزی داده می شوند”(و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون)٦.امام صادق(ع) نيز عذاب منقطع كافران در دو نوبت صبح و شام را در آيه “آنان هر صبح و شام بر آتش عرضه مى شوند”(النار یعرضون علیها غدوا و عشیا)٧ را مربوط به عالم برزخ مى شمرند نه قيامت، زيرا در قيامت عذاب آنان متصل است و قطع نمى شود٨.از این آیات استفاده می شود که بعد از مرگ، عالم برزخ است تا روزی که مبعوث شوند و این برزخ، عالم قیامت نیست یعنی انسان پس از مرگ بلافاصله به روز قیامت منتقل نمی شود… 
 

درعالم برزخ، مومنان صالحان در تنعم اند و گنهكاران مجازات هائى مى شوند به جهت پاك شدن تا در عالم قيامت سبكبارتر باشند و كافران هم در عذاب خواهند بود.امیرمومنان(ع)فرمود: “ارواح مؤمنان عالم، در برزخ در کنار چشمه ای از بهشت به نام «سلمی » زندگی می کنند”٩.ابوبصیر گوید: از امام صادق(ع)پرسیدم ارواح مؤمنین پس از مرگ در چه وضعند؟ فرمود:”در برزخ در میان غرفه هایی از بهشت به سر می برند، از خوراک بهشتی می خورند و از آب آن می نوشند و منتظر انجاز وعده پروردگار خود هستند”١٠؛ و به جمعى از شيعيان خود فرمود:” به خدا قسم ، تنها خطری که من بر شما احساس می کنم، مربوط به عالم برزخ است و چون قیامت شود و کار به دست ما برسد، ما بر کار شما از خودمان اولویت داریم”١١؛و فرمود:”مراد از برزخ همان عالم قبر می باشد و البته برای کافران هر آینه زندگی سختی در آنجاست؛به خدا سوگند که همانا قبر، باغی از باغهای بهشتی (برای مؤمنین) و یاحفره ای از حفره های آتش جهنم (برای کافران)می باشد”١٢… 

در عالم برزخ، بدنى برزخى كه شبيه همين بدن است به فرد داده مى شود ؛چنان كه امام صادق(ع)فرمود در بدن هايي شبيه بدن هاى دنيا كه بتوانند بخورند و بياشامند(فى ابدانٍ كابدانهم)١٣و(فى قالبٍ كقالبه فى الدنيا فيأكلون و يشربون)١٤.امام سجاد (ع) هر روز جمعه مردم را موعظه می نمود و از آن جمله می فرمود: ای فرزند آدم از مرگ غافل مباش، به همین زودی قبض روح خواهی شد، و به منزلی منتقل می شوی، روح به تو باز گردانده می شود و دو فرشته منکر و نکیر برای سئوال بر تو وارد می شوند، و اول چیزی که می پرسند از پروردگار توست، آنگاه از پیامبری که به سوی تو فرستاده شده است، و از دینی که پذیرفته ای و از کتابی که تلاوت می کردی و از امامی که ولایت او را قبول کرده بودی؛آنگاه از عمرت می پرسند که در چه راهی آن را فانی کردی و از مال و ثروت که از کجا کسب نموده و در چه راهی مصرف نمودی؟١٥؛نزديك به مفهوم همين حديث از على(ع) در مورد پرسش از اعتقادات توسط دو فرشته نكير و منكر،نقل شده است١٦ …

—————–

١.مومنون/١٠٠.
٢.فرقان/٥٣.
٣.رحمن/٢٠.
٤.آل عمران/١٦٩-١٧١. 
٥.غافر/١١.
٦.آل عمران/١٦٩.
٧و٨.مومن/٤٦.
٩و١٠.بحارالانوار،ج ٦،ص٦١-٨٢.
١١.كافى،ج٣،ص٢٤٣.
١٢.بحارالانوار: ج٦،ص٢١٨. 
١٣.بحارالانوار،ج٦،ص٢٦٨،ح١١٩.
١٤.همان،ح١٢٤.
١٥.بحار الانوار، ج٦،ص٢٢٣، باب احوال برزخ، حدیث٢٤ .
١٦.بحارج٦،ص٢٣٣،حديث٤٦.  

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *