نفخ صور يعنى دميدن در صور(شيپور) و اين به معناى پايان دنيا و آغاز قيامت است:”آنگاه که در صور دمیده شد هركه در آسمانها و زمین است می میرد مگر آنچه را که خدا بخواهد (و نفخ فی الصور فصعق من فی السموات و من فی الأرض الا ما شاء الله)١.پس از اين نفخه،نفخه دومى انجام مى شود كه تمام مردگان زنده مى شوند:”در صور دمیده می شود ناگاه مردگان از قبرها به سوی پروردگارشان می شتابند”(و نفخ فی الصور فاذا هم من الأجداث الی ربهم ینسلون)٢. “نفخ صور”، ندای آسمانی عظیمی است که به هنگامه نزديك شدن قیامت توسط فرشته مقرب الاهى اسرافيل ،همه آسمانها و زمین را پر میکند و موجودات عالم را می میراند و با نفخه دوم، تمام مردگان زنده شده از قبرها بيرون آمده و به سوى اجتماع عظيم محشر،روانه مى شوند. نفخ صور، یکی از نشانه های آغاز قیامت است که در قرآن کریم بیش از ده بار به آن اشاره شده است.چنانكه در آيات سوره زمر آمد، نفخ صور دو بار اتفاق میافتد که بار اول در پایان این جهان و بار دوم در هنگام شروع قیامت است…
تعابیر دیگری كه در قرآن كريم به رویداد نفخ صور اشاره میکنند،عبارتند از: «صیحه»٣، به معنای صدای عظیم؛ «الصاخة»٤، به معنای صوت شدید.«الراجفة»٥؛ به معنای لرزاننده؛«الرادفة»٦، به معنای لرزاننده؛«ینادِ الْمُناد»٧، به معنای ندای کسی که ندا می دهد؛«نقر فی الناقور»٨ به معنای دمیدن در ناقور(شیپوری که از جنس شاخ حیوان است).دیدگاه مشهور این است که در پایان دنیا دو بار در شیپور دمیده میشود که دمیدن اولی را «نفخه مرگ» و دومی را «نفخه حیات» یا «نفخه بعث» مینامند٩؛ولی بعضی تعداد آن را سه بار، یا حتی چهار بار دانستهاند١٠. بدین ترتیب که نفخه اول را «نفخه فزع»، نفخه دوم را «نفخه مرگ»، نفخه سوم را «نفخه حیات» و نفخه چهارم را «نفخه جمع» می گویند.مطابق انجيل موضوع نفخ صور در عهد جدید، رساله اول تسالونیکیان، به نفخ صور به عنوان یکی از ناشناخته ترین و عجیبترین نشانه های قیامت اشاره شده است١١. همچنین از انجیل برنابا تعدد دمیدن از صور نیز فهمیده میشود١٢…
چنانكه آمد قرآن کریم در یادکردِ این دو حادثه،علاوه بر تكرار دوازده بار كلمه نفخ در آيات ، از واژه هائى چون «صيحه» به معناي فرياد و صداي بلند (١٣ بار) و «ندا» به معناي صداي بلند و «نقر» به معناي كوبيدن به چيزي مثل طبل ، «زجره» به معناي راندن با صدا (دو بار) و «صافه» به معناي فرياد گوشخراش نيز ياد شده است.کارِ دمیدن در صور، برعهده اسرافیل- از فرشتگان والامرتبه و مقرّب الهی- است و چون نفخه را به پایان میبَرَد، خود نیز میمیرد و نفخه حیات را خدای متعال انجام میدهد١٣.از برخی آیات قرآن برمیآید که میان نفخه مرگ و نفخه حیات فاصلهای وجود دارد١٤؛ در برخی روایات آمده است که این فاصله، چهل سال است؛ لیکن معلوم نیست که آیا طول هر سال، همچون طول سال های دنیوی است یا اخروی.قرآن کریم، گروهی از موجودات- مانند برخی فرشتگان مقرّب- را از مرگ در نفخه نخست استثنا کرده است؛ البتّه نه به این معنا که آنها نمیمیرند، بلکه به این معنا که در مرگشان تأخیر میافتد و به زمانی پس از نفخه موکول میشود…
با نفخ صور که بعد از ظهور امام زمان (عجلاللهتعالیفرجه) و در پایان جنگ های جبهه حق و باطل صورت میگیرد، پیروزی جبهه حق بر جبهه باطل در تمام فضای آسمانها و زمین محقق خواهد شد. با نفخ صور ،نشئه دنیا به پایان می رسد و همه اهل آسمانها و زمین خواهند مرد و پس از آن با نفخه احیاء مجدداً حیات به آنها بازگردانده شده و برپایی قیامت آغاز میگردد و همگان ناظر برپایی قیامت خواهند بود.ويژگى نفخ صور دوم ، زنده شدن دوباره همه انسان هاست و شتافتن آنها به سوى محشر عظيم خلائق و تشكيل اجتماع عظيم با نام قيامت كبرى است:”روزى كه در صور دميده مى شود و همه مجرمين را محشور خواهيم نمود”(یَومَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ وَ نَحشُرُ المُجرِمینَ یَومَئِذٍ زُرقًا)١٥؛”در صور دميده مى شود آن روز،روز وعده داده شده است”(وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ ذلِکَ یَومُ الوَعیدِ)١٦؛”در صور دميده مى شود و آنها را جمع خواهيم نمود،جمع كردنى!(وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَجَمَعناهُم جَمعًا)١٧…
——————–
١. زمر/٦٨.
٢.يس/٥١.
٣.یس/٤٩.
٤.عبس، آیه۳۳.
٥ و٦.نازعات/٦-۷.
٧.قاف/۴۱.
٨.مدثر/۸-۹.