وقتى در آگهى هاي ترحيم ، نگاه مى كنى يا در آرامستان ها قدم مى زنى يا از آرامگاه ها عبور مى كنى ، آن متن ها يا سنگ نوشته هاي مزارها با تو سخن مي گويند: يكى از جوانى ناكام حكايت دارد ديگري از برادر يا همسر يا فرزند يا پدري مهربان و آن يكى از مادرى عزيز جان و آن ديگر، از عالمى خدمتگزار يا شهيدى بزرگوار و يا كاسبي نيكوكار و همينطور انواع و اصنافى كه اينجا آرميده اند و سكوت بر همه آنها حكمفرماست. اين متن ها و سنگ نوشته ها علاوه بر نام و نشان و تاريخ تولد و مرگ متوفى گاهى حاوي عبارات يا مفاهيم نغز و بلندى است كه براي زندگانى كه آن را مى خوانند مايه تأمل و عبرت است.نخست در باره فناء و بقاء و مرگ و ماندگارى است كه : اوست باقى و مابقى،فانى؛ هو الباقي؛ هو الحيّ الذي لا يموت؛از اوئيم و به سوي او مى رويم؛كل نفس ذائقة الموت…
يكى از زيباترين عبارات كه بر بعضي سنگ مزارها ديده مي شود شعري عاطفى و پر معنى است كه مى تواند زبان حال همه درگذشتگان باشد و تذكر به دستان خالى ما و اميد به بخشش و عنايت خداي مهربان است.يك دو بيتى به عربي منسوب به اميرالمومنين سلام الله عليه كه گويند خود حضرتش وقتى لحد قبر سلمان را چيد و قبر را پوشانيد با دست خود بر روی قبر سلمان شعر زیر را نوشتند: وفدت علی الکریم بغیر زاد / من الحسنات والقلب السلیم / وحمل الزاد اقبح کل شیئ / اذا کان الوفود علی الکریم…يعنى بدون هیچ زاد و توشه ای از حسنات و قلب سلیم بر شخص کریمی وارد شدم و در پیشگاه کریم ، بردن زاد و توشه زشت ترین کار است…من که رو بر درگه صاحب نعیم آورده ام/ نی ره آوردی و نی قلبی سلیم آورده ام/ چون نشاید برد بر خوان کریمان توشه ای/ من تهی از توشه ، رو بر آن کریم آورده ام.
بعضى شاعران خود براي سنگ مزار خويش،شعري سروده اند.يكى از زيباترين آنها،شعري است كه بانوى بزرگ شعر پارسي پروين اعتصامى براي سنگ مزار خويش سروده و اين رفتن ناگزير را تذكر داده است:اینکه خاک سیهش بالین است/ اختر چرخ ادب پروین است/ گر چه جز تلخی از ایام ندید/ هر چه خواهی سخنش شیرین است/ صاحب آن همه گفتار امروز/ سائل فاتحه و یاسین است/ دوستان به که ز وی یاد کنند/ دل بی دوست دلی غمگین است/ خاک در دیده بسی جان فرساست/ سنگ بر سینه بسی سنگین است/ بیند این بستر و عبرت گیرد/هر که را چشم حقیقت بین است/ هر که باشی و زهر جا برسی/ آخرین منزل هستی این است/ آدمی هر چه توانگر باشد/ چون بدین نقطه رسد مسکین است / خرم آن کس که در این محنت‌گاه/ خاطری را سبب تسکین است…
روايت شده است كه امام عصر ارواحنا فداه نيز شعري را با دست خويش بر مزار مرزبان بزرگ شيعى يعنى شيخ مفيد(ره)نوشتند تا بدين گونه از آن عالم خدمتگزار و مرزبان آموزه هاي شيعى و مهدوي تقدير نموده باشند.اين نشان مى دهد كه از زندگى و خدمات او رضايت داشته اند:لا صَوَّتَ النَّاعِیَ بِفَقْدِکَ اِنَّما /یَوْمٌ عَلی آلِ الرَّسُولِ عَظِیمٌ/ اِنْ کُنْتَ قَدْ غَیَّبْتَ فِی جَدَثِ الَّثری/ فَالْعِلْمُ وَ التَّوْحِیدُ فِیکَ مُقِیمُ/ وَالْقائِمُ الْمَهْدِیُّ یَفْرَحُ کُلَّما / تَلِیَتْ عَلَیْهِ مِنَ الدُّرُوسِ عُلُومُ…
يعنى:خبر دهنده مرگ ، هرگز خبر فقدان تو را نیاورد كه امروز بر آل محمّد (علیهم السلام) روز مصیبت بزرگى است.اگر تو در میان خاک قبر پنهان شدی، علم و توحید همراه تو اقامت کرد.قائم مهدی (عج) خوشحال می شود هر وقت که درسها و علوم تو را برایش می خوانند (کتابهای تو را طالبان، مورد مطالعه و بحث قرار می دهند)….
اي كاش آن بزرگوار از زندگى ما نيز هنگام رفتن ،رضايت داشته باشند و نه البته به پايه آن مرزبان بزرگ،اما چون خدمتگزاري كوچك،بنويسند: او متعلق به ماست…