اُسوه و اُسطوره عفو و گذشت بود پيامبر خدا.نه تنها كسي را كه هر روز بر سر او خاكستر و زباله مى ريخت عفو فرمود بلكه وقتى شنيد هماو بيمار شده به عيادتش شتافت! در ماجراي فتح مكه،بزرگ ترين دشمن اسلام يعنى ابو سفيان را عفو فومود و خانه او را محل امن قرار داد و صدها نمونه از اين قبيل كه نمودار عفو و گذشت در زندگي اوست و مورخان در سيره او ثبت كرده اند…
اين بخاطر آن بود كه خدايش به عفو و گذشت دستور داده بود:(خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلين»؛عفو را پيشه كن و به نيكى فرمان ده و از جاهلان اعراض نما.و نيز اقبال مردم بسوي او را نتيجه همين مهربانى و گذشت شمرده بود:(فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ) به بركت اين رحمت الهى، در برابر آنان نرم و مهربان شدى و اگر خشن و سنگدل بودى، از اطراف تو، پراكنده مىشدند. پس آنها را ببخش و براى آنها آمرزش بخواه.تربيت شده او علي عليه السلام نيز در مورد قاتل خويش،دستور به مهربانى و پذيرائى داد و فرمود اگر من زنده ماندم خود در باره او تصميم خواهم گرفت(يعنى او را خواهم بخشيد)…
عفو و گذشت از صفات الاهى است و خداوند خويشتن را عفو كننده و آمرزنده ناميده است( إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً) و از مردم نيز خواسته است تا خود را به اين صفت،متصف نمايند و براي ايجاد انگيزه در آنان ، فرموده اگر دوست مى داريد خدا از شما درگذرد و شما را ببخشد و عفو نمايد،شما نيز از خطاهاي ديگران در گذريد و آنان را عفو نمائيد:”و بايد عفو كنند و گذشت نمايند مگر دوست نداريد كه خدا بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است” (وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ).با عفو و گذشت،دشمنى ها كمتر شده و زندگى شيرين تر و مخاصمه ها كمتر خواهد شد.با عفو و گذشت ،بسياري از پرونده هاي انبوه محاكم دادگستري بسته و اختلافات خانوادگى و اجتماعى مرتفع مى گردد.البته در كارزار با دشمنان و متمردان،اگر عفو نشانه ضعف و ذلت محسوب شود، بايد با اقدام بموقع،متجاوزان را از تعرض پشيمان نمود: “پس هر كس به شما تجاوز کرد، به همان اندازه بر او تعدى كنيد”(فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُم)…
ما زير پرچم و جزو امّت پيامبريم.خطاها و معاصي ما ،او را اندوهگين نموده و به نوعى بخاطر اين رفتار امّت خويش نزد خدا شرمنده مى شود.اين است كه دست به دعا بر مى دارد و براي آنها استغفار نموده و طلب عفو مى نمايد.خداوند نيز به پاس استغفار آنها و نيز استغفار پيامبر براي ايشان،خطاهايشان را عفو مى فرمايد: (فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رحيماً).فرزند اين پيامبر يعنى مولاي ما حضرت مهدي عليه السلام به نقل سيدبن طاووس (قدس سره)را در سرداب مطهر ديدند كه مشغول دعا براي شيعيان خويش بوده و از خدا براي آنها طلب عفو و آمرزش مى نموده و حتى مى فرموده از حسنات او بر داشته شود و براي جبران خطاها در نامه اعمال شيعيان قرار گيرد.اين أسوه مهربانى،به سيره جدّ اطهرش عمل مى كند كه سراسر مهر و لطف براي أُمّتش بوده است.ما نيز اگر متصف به عفو و گذشت شويم،مهدوي خواهيم بود و بخاطر اين عفو،عفو الاهى را در آغوش خواهيم كشيد…