به فكر “معاد” بودن و يادآوري آن به خويشتن، آثار مهم تربيتى و اخلاقى دارد. وقتى بدانى كه دير يا زود از اين دنيا سفر كرده و به ديار ديگري مى روى،به اينجا دلبسته نخواهى شد و براي آن اقامتگاه كه به سويش روانى،توشه خواهى اندوخت. وقتى با تمامى وجود باور كنى كه بايد پاسخگوي كوچكترين كارهاي خود در جهان ديگر باشى و در آنجا مو را از ماست مى كشند و محاسبه و ميزان و عدالت خواهد بود،در اين دنيا،احتياط بيشترى خواهى كرد. اين است كه ياد معاد، تن انسان را مى لرزاند و از كارهائى كه داراي عواقب سوء و مجازات است،باز مى دارد…
زيباترين پيام در اين زمينه سخن امام مجتبى (ع)به جناده در آخرین روزهای حیات شريف شان است :«استعد لسفرك و حصل زادك قبل حلول اجلك…»؛ “برای سفر آخرت آماده شو و توشهات را پیش از فرا رسیدن أَجَل تهیه نما؛ بدان كه تو در جستجوی دنیاهستى در حالی كه مرگ به دنبال تو است! هیچگاه اندیشه و اندوه روز آیندهات را بر اندیشه امروزت ترجیح مده و بدان هر چیزی از دارایی دنیا را كه بیش از نیازت، گرد آوری ، تنها خزینهدار دیگران خواهی بود؛ بدان آنچه از دارایی دنیا به دست میآوری، اگر در راه حلال مصرف شود حسابرسی و اگر در راه حرام خرج شود كیفر خواهد داشت و اگر در امور شبههناك است مصرف شود، سرزنش در پی دارد. بنابراین تو دنیا را مانند مرداری بدان و از آن در حد نیازت بهره برداری كن. حال آنچه را مصرف كردهای، اگر حلال باشد تو از بی رغبتی به آن زیانی نبردهای، اگر حرام باشد از كار زشت دوری گزیدهای و به قدر نیاز از مردار خورده اى و اگر سرزنشی به دنبال داشته باشد، آسان و زودگذر است؛ برای كارهای دنیایی خود چنان اقدام كن كه گویی سالیان دراز در جهان خواهی زیست و در مورد امور اخروی آنگونه بیاندیش كه گویی فردا از جهان رخت برمیبندی”.
به همين خاطر است كه موظف شده ايم ياد مرگ،باشيم؛هر از گاهى به آرامستان ها برويم و كنار مزار آنها، عبرت گيريم كه فرموده اند:” ياد مرگ، خواهش هاى نفس را مى میراند و رویشگاه هاى غفلت را ریشه کن و دل را با وعده هاى خدا نیرومند و طبع را لطيف مى سازد و پرچم هاى هوس را درهم مى شکند و آتش حرص را خاموش و دنیا را در نظر کوچک مى کند”.امير مومنان عليه السلام هم فرمودند:اي بندگان خدا،شما را به تقوى و بسيار ياد مرگ نمودن و دوري از دنيا سفارش مى كنم(أوصيكم عباد اللَّه بتقوى اللَّه وكثرة ذكر الموت وأحذّركم الدنيا…)و نيز فرمودند: به ياد مرگ باشيد و نيز روز بيرون آمدنتان از گورها و ايستادن خود در پيشگاه خداوند عزّ و جلّ را فراوان ياد كنيد، تا مصيبت ها بر شما آسان شود…
ياد معاد ، علاوه بر بى رغبتى به دنياى فانى و اهتمام به توشه اندوزي براي سراي باقى،داراي آثار ديگرى نيز هست:مصيبت ها بر انسان،سبك مى شود؛ محبت به خداوند و اولياي او بيشتر مى گردد؛علاقه به خدمتگزارى و جانفشانى و شهادت در راه دين ،افزون مى شود؛اهتمام به پاك كردن حسابها و ردّ حق الناس و اداي حقوق الله، بيشتر مى شود؛رغبت به عبادات و رضايت به كفاف و مسارعه در خيرات و…،افزون مى شود و پيوند با اولياي خدا بويژه ولىّ خدا و امام دوران و صاحب الزمان عليه السلام كه شفاعت آنها نجات بخش انسان در سراي باقى است،بيشتر مى گردد…