“از راه راست منحرف نشوید، و به چپ نگرایید. و بر اساس سنّت آشکار الهی به وسیله محبّت و دوستی ، راه و مقصدتان را به سوی ما قرار دهید”( وَلا تَمیلُوا عَنِ الْیَمینِ وَتَعْدِلُوا إلَی الْیَسارِ، وَاجْعَلُوا قَصْدَکُمْ إِلَیْنَا بِالْمَوَدَّةِ عَلَی السُّنَّةِ الْوَاضِحَةِ)…
به نظر مى رسد مقصود امام از راست و چپ در اين حديث شريف ،اشاره به يمين و شمال (يا يسار) در قرآن باشد. توضيح آنكه اصطلاح اصحاب يمين (ياران دست راستى)و اصحاب شمال (ياران دست چپى) دو اصطلاح قرآنى براي بهشتيان و دوزخيان است زيرا در قيامت كبرىٰ، نامه اعمال بهشتيان را به دست راست آنها مى دهند (فَاَمّا مَن اوتِیَ کِتابَهُ بِیَمینِه فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً)و نامه اعمال دوزخيان را به دست چپ آنها مى دهند(وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ) كه در اين صورت منظور امام اين خواهد بود كه از راه درست به راه نادرست نگرائيد ؛به راه چپ(شمال يا يسار) كه نماد دوزخيان است،ميل نكنيد و مسير حركت خود را با سنت و سيره ما اهل البيت (ع) و دوستى ما تنظيم كنيد تا پايان كارتان سعادتمندى باشد. در همين راستا امام باقر عليه السلام فرموده اند: ” ما و شيعيان ما اصحاب يمين هستيم”(نَحْنُ وَ شِیعَتُنا إصْحابُ الْیَمِینِ )…
اما صرف نظر از اصطلاح قرآنى يمين و شمال براي قيامت،اين دو واژه يك معناي ديگر اصطلاحى هم براي افراط و تفريط ،چپ روي و راست روي در مقابل راه اعتدال و مسير مستقيم ،پيدا كرده است چنانكه در كلام اميرمومنان عليه السلام در نهج البلاغه آمده است:”راست گرايي و چپگرايي، گمراهي است. «راه اصلى» همان اعتدال و ميانه روي است كه آخرين كتاب الهي (قرآن) و رهنمودهاي نبوي هدايتگر آن است و سنّت پيامبر از آن نشأت مى گيرد و در پرتو آن مردم به سر منزل مقصود رسند”(الْيَمِينُ وَ الشِّمَالُ مَضَلَّةٌ وَ الطَّرِيقُ الْوُسْطَى هِيَ الْجَادَّةُ عَلَيْهَا بَاقِي الْكِتَابِ وَ آثَارُ النُّبُوَّةِ وَ مِنْهَا مَنْفَذُ السُّنَّةِ وَ إِلَيْهَا مَصِيرُ الْعَاقِبَةِ).و نيز آن حضرت فرمود:”ما تكيه گاهى هستيم در ميانه و وسط، آن كه عقب ماند بايد خود را به آن برساند و آن كه پيشى گرفته بايد به سوى آن بازگشت نمايد” (نحن النُّمْرُقَةُ الْوُسْطَى بِهَا يَلْحَقُ التَّالِي- وَ إِلَيْهَا يَرْجِعُ الْغَالِي)…
قرآن نيز با عبارت “امت وسط=امت اعتدالى” براي امت اسلام بر همين حقيقت تأكيد نموده است تا اين امت به عنوان امت نمونه و شاهد براي جهانيان باشد و پيامبر نيز براي آنها شاهد باشد (وَكَذٰلِكَ جَعَلناكُم أُمَّةً وَسَطًا لِتَكونوا شُهَداءَ عَلَى النّاسِ وَيَكونَ الرَّسولُ عَلَيكُم شَهيدًا).لذا راه مستقيم و روش اعتدال توصيه شده است و چپ روي و راست روى انحراف از جاده اصلى است كه به هلاكت مى انجامد…
يك معناي ديگر راست و چپ مى تواند دو گروه “تندرو” و “كندرو” در مقابل گروه همراه و ملازم أئمه عليهم السلام باشد كه در دعاي ماه شعبان به آنها اشاره شده است:آنان كه از شما پيش افتند منافق اند و آنانكه از شما عقب مانند نابود شوند و تنها كسانيكه همراه و ملازم شما باشند به مقصود رسيده اند(المتقدم لكم مارق و المتاخر عنكم زاهق و اللازم لكم لاحق).هم غاليان در گمراهى اند هم منكران.تنها ملازمان امامان (و اين زمان حضرت صاحب الزمان عليهم السلام)كه پا جاي پاي آنها مى گذارند و از سنت و كلام آنان پيروي مى كنند اهل نجات اند…