پناهگاه

 
 
 
 
 
دكتراى حقوق سياسى مى خواند و موضوع رساله اش بررسى تطبيقى حقوق طرفين متخاصم در جنگ هاى زمان پيامبر و دوره معاصر بود.يكى از بخش هاى رساله اش اختصاص داشت به موضوع پناهندگى افراد متخاصم به جبهه اسلام و نيز نحوه برخورد با آنها بود… در ابتداى اين بخش ،با آوردن اين آيه قرآن كه خطاب به پيامبراست بحث را آغاز كرده بود:”و اگر يكى از مشركان از تو امان و پناه خواست[که از دین آگاه شود]، پس به او پناه بده تا كلام خدا را بشنود، سپس او را به مكان امنش برسان. چرا كه آنان گروهى ناآگاهند [و با شنيدن آيات الهى، شايد هدايت شوند](وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُون). اين آيه رسماً از پيامبر مى خواهد اگريكى از مشركان در حين محاربه،تقاضاى پناهندگى كرد كه در مورد مدعاى تو تحقيق كند،هم به او پناه بده و هم زمينه تحقيق را برايش فراهم كن و اگر خواست به وطنش بازگردد او را سالم به محل امنش بازگردان!
 
در مورد اين رفتار رحمانى و انسانى اسلام ،نتوانست نمونه مشابهى در نظام حقوقى امروزى پيدا كند:اى پيامبر!اگر يكى از افراد دشمن براى تحقيق فرهنگى به شما پناهنده شود، او را پناه بدهيد و امكان تحقيق برايش فراهم كنيد و پس از تحقيق حتى اگر نپذيرفت با هزينه خويش او را به محل امنش بازگردانيد. يعنى به درخواست پناهندگى دشمن براى تحقيق و شناخت عقايد و افكار اسلامى، پاسخ مثبت دهيد كه راه فكر و تعقّل، حتّى براى مشركان مهدورالدّم باز است و براى احتمال هدايت يك نفر هم بايد حساب جداگانه باز كرد. به دشمن هم بايد فرصت فكر و انتخاب بدهيد و حتّى در شرايط جنگى نيز مردم را از رشد فكرى باز نداريد. حكومت اسلامى بايد زمينه‌ى شنيدن كلام خدا و فرصت مطالعه را براى منحرفان فراهم كند، چه بسا انحراف بعضى، به خاطر عدم تبليغ ماست، نه از روى كينه. چه بسا اگر حق را بشنوند، تغيير يابند.پس به دشمن هم فرصت فكر و انتخاب بدهيد و حتّى در شرايط جنگى نيز مردم را از رشد فكرى باز نداريد…
 
مى خواست در اين بخش بر اين نكته تأكيد كند كه اصل در همه كنش هاى فردى و اجتماعى بر هدايت است.اسلام، دين آزادى است و ايمان از روى فهم ارزش دارد، نه از روى ترس يا اجبار. اگر يكى از مشركانى كه بعد از انقضاى ماه هاى حرام بايد با آنان مقاتله نمود، تقاضاى پناهندگى براى تحقيق كرد،به او پناه دهيد تا تحقيق كند. مكتبى كه منطق دارد، عجله ندارد؛ به دشمن هم اگر علاقمند است فرصت دهيد تا آن را بشنود، و امنيّت او را تضمين كنيد تا با فكر آسوده انتخاب كند؛انتخاب حقّ وپذيرش عقايد صحيح، زمانبر است و مهلت مى‌طلبد. كفر بعضى، از جهل سرچشمه مى‌گيرد و اگر آگاه شوند، حقّ را مى‌پذيرند.قرآن، كلام قابل فهم است كه زمينه‌ى هدايت را فراهم مى‌سازد و چنان نيست كه فهمش خارج از عهده‌ى انسان باشد كلام خدا را در دسترس او قرار دهيد(حَتّىٰ يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ) پس از شنيدن آيات الاهى  اگر مسلمان هم نشدند با آنها مقاتله مكن  و آنها را به شهر ومأمن او برسان…
 
در آخر اين فصل چنين نتيجه گرفت:آئين و دين پيامبر اسلام، دين رأفت، شرافت و كرامت و هدف آن هدايت است. قرار نيست دگر انديشان را تحت فشار و اجبار قرار دهد.کفاری که نه با مسلمانان عهد و پیمانی دارند و نه در جنگ هستند و نه قصد دارند مسلمانان را از موطن خود اخراج نمايند؛ در امنیت قرار دارند و می توان به آنها نیکی کرد و باید عدالت را درباره آنها رعایت نمود تا در امنیت باشند. هرچند عهد و پیمانی با مسلمانان ندارند.اين دستور قرآن مجید است كه می فرماید:”لایَنْهاکُمُ اللهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَ لَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیارِکُمْ اَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا اِلَیْهِمْ اِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ”.حتى كافران حربى اگر راه صلح پيش گيرند،شما هم راه صلح پيش گيريد و به آنان تعرض ننمائيد( فَاِنِ اعْتَزَلُوکُمْ فَلَمْ یُقَاتِلُوکُمْ وَ الْقَوا اِلَیْکُمْ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللّهُ لَکُمْ عَلَیْهِمْ سَبِیلاً).اين است شيوه پيامبر رحمت ، كه پناهگاه همه انسان هاى حق طلب است…
 
 
 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *