شيوه خلافت

و اضافه كردم:او برای شخصیت و حقوق مردم ارزش بسیاری قائل بود و این امر را به كارگزاران خود صريحاً مى گفت:“به عدل و انصاف رفتار کنید و به مردم درباره خودتان حق بدهید، پرحوصله باشید و در برآوردن حاجات مردم صبر و استقامت به خرج دهید که شما خزانه داران رعیت و نمایندگان ملت و سفیران حکومتید…”او به ماموران زكات فرمود:“آنگونه رفتار نکن که مردم از تو کراهت داشته باشند. بیش از آنچه از حق خداوند در اموالش است از او مگیر… سپس به افراد بگو:‌ آیا در اموال شما حقی از خدا هست که آن را به نماینده‌ اش بپردازید؟ اگر کسی گفت: نه، دیگر به او مراجعه مکن و اگر کسی پاسخ داد بلی، همراهش برو بدون اینکه او را بترسانی و یا تهدید کنی….”و به مالك اشتر در حكم انتصابش به حكومت مصر نوشت:“…مهربانی و خوشرفتاری و نیکویی با رعیت را در دل خود جای ده، مبادا براى آنان چون جانور درنده باشی و خوردنشان را غنیمت بدانی! زیرا آنان دو دسته‌اند: یا برادر دینی تو هستند یا در آفرینش مانند تو هستند…”روزی به قنبر دستور داد که مردی را حد بزند. قنبر تحت تاثیر احساسات، سه تازیانه اضافه زد. علی (ع) آن مرد را وادار کرد به جبران آن سه تازیانه، قنبر را تازیانه بزند! او از مدح و تملق براى حاكمان به شدت نهى كرد و فرمود:با من آنطور که با جباران و زمامداران ستمگر سخن می‌گویند، سخن مگویید، القاب پرطنطنه برایم به کار مبرید…” و به مردم شهر انبار كه به نحو از حاكم استقبال مى كردند كه موجب خفت خودشان بود فرمود:”شهریاران شما در این کار سود نمی‌برند و شما خود را در دنیا به زحمت و مشقت می‌اندازید و در آن جهان هم به کیفر الهی و عذاب ابدی گرفتار می‌گردید…”