امير پرسيد:آيا با وجود قانون ارث، وصيت كردن ضرورتى دارد؟ على در پاسخ گفت: تنها يك عده از بستگان، از قانون ارث آن هم روى حساب معينى، بهره مند مى شوند،چه بسا عده اى ديگر از فاميل نياز مبرم به كمكهاى مالى داشته باشند. از سوى ديگر، گاهى مبلغ ارث در مورد بعضى از وارثان پاسخگوى نيازشان نيست. همچنين گاهى انسان مايل است كارهاى خيرى انجام دهد؛ اما در زمان حياتش موفق به آن نشده است؛ از اين رو، عقل و منطق ايجاب مى كند كه از اموال خود براى پس از مرگش برخوردار شود.افزون بر اين موارد، گاهى ممكن است ديونى شرعى بر عهده انسان باشد و يا به اشخاصى بدهكار باشد و آنها را نپرداخته باشد، بر او واجب است نسبت به آنها وصيت كند.لذا در كنار قانون ارث، وصيت نيز مقرر گرديد و به مسلمانان اجازه داده شد كه نسبت به يك سوم از اموال خود براى پس از مرگ خويش تصميم بگيرند. وصيت، نوعى واقع بينى و دورانديشى غيرقابل انكار است…
مسعود گفت:كسى كه نشانه هاى مرگ را در خود مى بيند بايد تكليف بدهى هاى خود را معين و نسبت به آنها وصيت نمايد.امور شرعى مثل خمس و زكات؛نماز و روزه قضا،مظالم و كفارات و حجى كه بر عهده او بوده و انجام نشده و…را تعيين نمايد.انسان حق دارد در مورد يك سوم اموالش در مصارف خير،وصيت نمايد؛در مورد بيش از آن بايد ورثه رضايت دهند.شايسته آن است كه انسان، وصى خودش باشد و تا آنجا كه مى تواند امورش را به دست ديگران نسپارد.على (ع)فرمود: اى فرزند آدم! خود وصى خويش در مالت باش و آنچه مى خواهى ديگران بعد از تو انجام دهند، خودت انجام بده٦”.انسان بايد وصيت خود را وسيله اى براى جبران كوتاهيهاى گذشته قرار دهد، حتى اگر كسانى از بستگان نسبت به او بى مهرى داشته اند، از طريق وصيت به آنان محبت كند؛وصيت، بايد «معروف» و مورد پسند شرع و عقل باشد؛ بى رويه، غيرمنطقى و تابع حبّ و بغض شخصى نباشد. اگر خداى ناكرده، كسى به طور غيرمتعارف و بىتوجه به موازين اسلامى وصيت كند و عامل ناراحتى و فتنه در ميان بازماندگانش گردد، تمام كارهاى خيرش از بين مى رود…
سروش گفت:نبايد وصيت،فقط در امور مالى منحصر شود.شايسته است انسان در مورد امور اعتقادى، اخلاقى، تربيتى و خدمتگزارى و مرزبانى از حريم ولايت و امام زمان عليه السلام ،حتى تجربيات يك عمر زندگى خويش،براى بازمانگان خود وصيت نمايد تا وقتى در وصيت انسان مى نگرند براى زندگى خود توشه اى برگيرند و از حاصل يك عمر،استفاده كنند و راه هاى شكست خورده را دوباره نپيمايند و برعكس تجربيات موفق را سرمشق خود سازند.يكى از بهترين وصيت ها در اين موضوع،وصيت امام على به امام حسن و امام حسين عليهم السلام است كه بايد بارها و بارها آن را خواند و توشه برداشت٧؛همچنين است وصيت امام حسن(ع)به جناده در آخرين ساعات عمر شريفشان كه در نشست قبل به آن اشاره شد.تأمل در اين وصايا و آوردن بخش هائى از آنها در وصيت نامه خود،براى ارائه آخرين سفارش هاى سرنوشت ساز به خانواده،زيبا خواهد بود…