اين موضوع را خود سردبير پذيرفته بود و نوشت: براساس آئین اسلام ، پیوستن با كسانى و گسستن از كسانى ديگر بايد در چارچوب آموزه هاى دين و براى رضاى خدا باشد نه بر اساس امور دنيوى و منافع شخصى و حزبى و نژادى و قبيلگى. امام صادق(ع) فرمود:از محکم ترین دستگیره هاى ایمان آن است که براى خدا دوست بدارى و براى خدا دشمن بدارى و براى خدا ببخشى و براى خدا منع کنى١”.آموزه تولّى و تبرّى مى گويد انسان مسلمان و مؤمن نه تنها باید خدا و پیامبر و اولیاء الهى را دوست داشته باشد بلکه باید آن ها را ولىّ خود قرار دهد و نه تنها باید شیطان و اولیاء شیطان و طاغوت را دشمن بدارد بلکه باید از آنان جدا شود و بین خود و آن ها گسست و فاصله ایجاد کند. “تولّى” در لغت به معناى دوستى کردن، ولىّ قرار دادن ، ولایت را پذيرفتن، کارى را به عهده گرفتن و دوستى و محبّت و “تبرّى” به معناى بیزارى جستن،جداشدن ، دورى گزيدن ، گسستن،برگشتن و پشت كردن آمده است٢.قرآن كريم مى فرمايد:”اى کسانى که ایمان آورده اید، یهود و نصارى را دوست و تکیه گاه خود انتخاب نكنيد ، آن ها اولیاى یکدیگرند و کسانى که از ما با آنان دوستى کند از آنهاست، خداوند ظالمان را هدايت نمى نمايد٣”…
دوستى با خدا و اولياى او (بلكه يك مرحله بالاتر يعنى محبوب تر بودن آنها از محبوب ترين دوستان دنيوى انسان)، از همين اصل برمى خيزد.پيامبر خدا(ص)فرمود:”هيچ كس از شماها ايمان نياورده مگر اينكه من نزد او از فرزندانش و پدرش و همه مردم محبوب تر باشم و ذريه من پيش او از ذريه خودش محبوب تر باشد و اهل من پيش او از اهل خودش محبوب تر باشد و ذات من پيش او از ذات خودش محبوب تر باشد٤”.اين نيز يك آموزه قرآنى است كه خداوند فرمود: “اى پیامبر بگو: من هیچ اجر و پاداشى بر موضوع رسالت از شما درخواست نمى کنم جز این که ذوى القرباى مرا دوست بدارید٥”.دوستى ذوى القرباى پیامبر در واقع همان تولّى و قبول ولایت و رهبرى ائمه معصومین(ع) از دودمان پیامبر است که در حقیقت تداوم خط رهبرى پیامبر و ادامه ولایت الهى است.البته پذیرش محبّت ذوى القربى و ائمه معصومین، در واقع به سود خود انسان است چنانکه خدا در قرآن فرمود: بگو پاداشى را که از شما خواستم تنها به سود شماست،(زيرا) اجر و و پاداش من فقط بر خداوند است٦”…
از نشانه هاى اين تولى و تبرى هم ،اطاعت و تبعيت است.امام باقر(ع) فرمود:”اى جابر! از طرف من به شيعيان من سلام برسان و به آنها اعلام كن كه هيچ قرابت و خويشاوندى بين ما و خداى عزوجل نيست و فقط با طاعت و بندگى به درگاه الهى تقرب جسته مىشود. اى جابر! هركس اطاعت خدا را كند و – همراه آن – به ما محبت ورزد ، دوست و محب ما مىباشد و هركس معصيت خدا را كند حب ما برايش نافع نيست٧؛و امير مومنان فرمود:”هر كس ما را مىخواهد، هم بايد گفتار ما را بگيرد و هم عمل ما را تبعيت كند٨”. بنابراين اين محبت بايد در عمل متجلى شود. لذا شناخت كلام و سيره اهل البيت مقدمه تولى و تبرى به شمار است تا دانسته شود لازمه دوستى آنها چيست و از چه كردارها و اشخاصى بايد دورى جست و دشمنان آنان كيانند تا از ايشان تبرى به عمل آيد.مصادیق تبرى،کسانى هستند که به عترت پیامبر ظلم کردند، حرمت ایشان را شکستند، سنّت رسول خدا را تغییر دادند، برگزیدگان اصحاب پیامبر را تبعید نمودند، اموال فقرا را بین ثروتمندان تقسیم کردند. ناکثین و پیمان شکنان جنگ جمل و قاسطین و معاویه و پیروانش و مارقین که با على(ع) به مخالفت برخاستند، تمام پیشوایان گمراهى و قاتلان ائمه و اهل بیت(ع) از کسانى هستند که تبرّى از آنان لازم است.لذا شيعيان با خواندن زیارت هایى که از ائمه معصومین (ع) به جاى مانده ،برائت خود را نسبت به اين ظالمان در حق ائمه، اظهار مى دارند…
بايد دانست تولّى و تبرّى با هم تلازم دارند يعنى پذيرش ولايت ائمه مشروط به تبرى و بيزارى از دشمنان آنهاست و اين دو ملازم هم هستند و معرفت حقيقى خدا رسيدن به همين ولايت و تبرى است.امام باقر(ع) در پاسخ ابى حمزه كه پرسيد:شناخت و معرفت خدا چیست؟ فرمود: “تصدیق و باور به خدا و باور به رسول خدا و ملتزم بودن به ولایت على(ع) و امامت و پیشوایى او و پیشوایان هدایت را پذیرفتن و از دشمنان آن ها در نزد خدا بیزارى جستن، حقیقت معرفت خداست٩”…و در اين دوران كه دوران امامت حضرت صاحب الزمان(ع)است،تولى و تبرى بطور خاص،علاوه بر آنچه ذكر شد،تمسك به ذيل ولاى آن حضرت وعمل به فرامين آن بزرگوار و نيز بيزارى جستن از دشمنان او و مرزبانى از باور امامت و مهدويت و دفع مخالفان آن حضرت كه منكر امامتش هستند، مى باشد…
——————
١.اصول کافى، ج٢ص١٢٥
٢.فرهنگ معین، ص ١١٧٠ و ١٠٢٢،مفردات راغب،ص٥٣٤
٣.سوره مائده، آيه٥١
٤.ميزان الحكمه،ج٢ص٢٣٦ح٣١٩٧و٣١٩٩
٥.سوره شورى، آیه ٢٣
٦.سوره سبأ،آيه٤٧
٧.ميزان الحكمه، ص٢٣٨،ح٣٢١١
٨.همان،حديث٣٢١٢
٩.اصول كافى ج١ص١٨٠