هستى،اين موضوع را پذيرفت و در تارنماى پايگاه خبرى نوشت: جايگاه نورانى “علم” در آئين ما چنان رفيع است كه نخستين آيات وحى در ستايش علم و قلم است ١و هدف بعثت انبياء ،تعليم كتاب و حكمت٢بيان شده و علم آموزى براى هر مسلمان،نه تنها يك امر پسنديده ، بلكه واجب و فريضه است٣.همچنين توصيه شده كه دنبال دانش برويد اگرچه در دورترين نقاط همچون چين بدست آيد٤ .به فرموده امام صادق(ع) در هر زمان و موقعيتي فراگيري علم واجب است (طلب العلم فريضة علي كل حال٥).تاكيد بر اين امر تا آنجاست كه بر مسلمين واجب شده كه از هر قومي عده اي براي فراگيري علم هجرت كرده ، همه سختي ها را تحمل نمايند و سپس به ميان قوم خود برگشته به تعليم ديگران بپردازند: “چرا از ميان هر قومي از شما، گروهي كوچ نمي كنند تا با تفقه در دين و آموختن معارف آن به ميان قوم خود برگشته و آنها را انذار نمايند٦”.از اين رو عالمان گاهى براى فراگيرى علم حتى يافتن يك حديث، فرسنگ ها راه پيموده و به توسعه علمى اهتمام مى نموده اند٧…
تعليم، ياد دادن دانش و تعلّم فراگيري آن است،؛تعليم تاباندن نور علم و روح حيات به كالبد جامعه و تعلّم رها شدن از گرداب نادانسته هاست.پيامبر گرامي اسلام نيز، تعليم را از اهداف مهمّ رسالت خويش معرفي مينمايد، چنانچه نقل شده روزي وارد مسجد شدند و دو گروه از مردم را مشاهده نمودند؛ گروهي مشغول عبادت و راز و نياز با معبودشان بودند و گروه ديگر به تعليم و تعلّم و مذاكره علمي اشتغال داشتند. ايشان فرمودند: هر دو كار خوبي ميكنند اما من براي تعليم به رسالت مبعوث شدهام و بعد داخل جمعيتي شدند كه به مذاكره علمي مشغول بودند٨. آن حضرت از هر فرصتي براي آموزش مردم بهره ميبردند و از هيچ كوششي در اين راه دريغ نميورزيدند. به عنوان نمونه، بعد از جنگ بدر خطاب به اسيران جنگي فرمودند: هر كس از شما كه باسواد است بتواند به ده نفر از اطفال مسلمين خواندن و نوشتن بياموزد آزاد ميشود٩.مورخان نوشته اند كه در حوزه علمى امام صادق(ع)،عليرغم همه مشكلات سياسي، چهار هزار شاگرد در علوم فقه، اصول، كلام، تفسير، طب، شيمي و… پرورش يافتند كه از جمله بارزترين آنها در كلام، هشام بن حكم، در فقه زرارة بن اعين، در حكمت مفضل بن عمر و در شيمي جابر بن حيّان بودند…
اگر چه تعليم و تعلّم در اسلام جايگاه والائي دارد ولي اين طور نيست كه اسلام به تمامي علوم به طور يكسان توجه داشته باشد، بلكه به ميزان تأثيري كه در زندگي بشر و تعالي او به سوي كمال دارند، داراي درجات متفاوتي هستند و حكم تعليم و تعلم آنها نيز تفاوت دارد.علوم چند دستهاند:علومي كه يادگيري و تعليم آنها صريحا نهي شده مانند: سحر يا علومى كه براي ساخت سلاح هاى كشتارجمعى و امثال آن است و براي خود فرد و يا جامعه فسادآفرين هستند كه آموزش و يادگيري اين دسته از علوم مگر در مواقع ضرورت حرام ميباشد؛ ديگر علومي كه مقدمه رشد مادي و يا معنوي، دنيوي و يا اخروي، فردي و يا اجتماعي ميباشند و بدون آنها حيات مادي و معنوي انسان به مخاطره ميافتد، كه تحصيل آنها واجب عيني يا واجب كفائي بر همگان لازم است.ديگر دانش هايي كه نقش حياتي در زندگي فرد و يا اجتماع ندارند ولى با توجه به مصالح و مفاسدي كه دارند، بر سه گروهند:مستحب: (دانشي كه مقدمه تقويت بنيه مادي و يا معنوي فرد و يا جامعه است و به قصد قربت آموخته مى شود) و مباح(همينها بدون قصد قربت) و مكروه(موجب تضييع عمر گردند و انسان را از مقصد دور نمايند)…
اين همه تاكيد بر علم آموزى به خاطر آن است كه بدون شناخت و علم،هيچ حركتى انجام نشود.امام علي(ع)خطاب به كميل فرمودند:”اي كميل! هيچ حركتي نيست جز آنكه تو در آن نيازمند دانشي هستي٩”؛لذا مسلمان بايد تمام رفتارها و حركت هاى خود را بر اساس شناخت و علم تنظيم نمايد.چنين است كه رتبه عالمان را خداوند بسيار رفيع گردانيده (يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ١٠)؛و تاكيد نموده كه اهل معرفت و شناخت هرگز با نادان ها برابر نيستند(قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ١١)؛و اگر نمى دانيد از آگاهان بپرسيد(فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ).چنين مى شود كه فرشتگان زير پاى عالمان بال مى گسترند و عالم هفتاد درجه از عابد،فراتر مى رود١٢…
————-
١.”اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ”؛ سوره علق،آيات١-٥
٢.”وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ”؛ سوره جمعه،آيه ٢
٣.امام صادق(ع)؛اصول كافى،ج١،ص٣٠
٤.على(ع):بحارالانوار،ج٢،ص٣٢
٥.الحياة ج٢،ص٤٠
٦.سوره توبه،آيه ١٢٢
٧.ده گفتار،مطهرى ، مقاله فريضه علم ص١٢٩
٨.بحار الانوار، ج١،ص٢٦
فروغ ابديت، ج١،ص٥١٨
٩.الحياة، ج٨،ص٣٥
١٠.سوره مجادله،آيه ١١
١١.سوره زمر، آيه ٩
١٢. المحجة البيضاء، ج١،ص١٧