والدين

 

 

 

 

 

در پايگاه خبرى،بحث “والدين” را نوشين به عهده داشت و نوشت:در آئين ما،نيكى به والدين، چنان پر ارج است كه توصيه به احسان آنها، پس از عبوديت خدا قرار مى گيرد:”خدا را بپرستيد، و چيزى را با او شريك مگردانيد و به پدر و مادر احسان كنيد١”؛همچنين اولين پيمانى كه از بنى اسرائيل بعد از عبوديت خداوند گرفته شد،نيكى به والدين بود:”ما از بنی اسرائیل پیمان گرفتيم كه جز خدای یکتا را نپرستید وبه پدر ومادر نیکی کنید٢”؛ و نيز به همه انسانها اين توصيه اكيد را تكرار مى فرمايد:“ما انسان را درباره پدر و مادرش به احسان سفارش كرديم(و وصينا الانسان بوالديه حسنا٣) و در آيه ديگر به عنوان يك حكم الاهى از آن ياد مى كند(و قضى ربّك…) و سپس گوشه اى از اين احسان را تبيين مى فرمايد:”و پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر [خود] احسان كنيد. اگر يكى از آن دو يا هر دو، در كنار تو به سالخوردگى رسيدند به آنها [حتى‏] «اوف» مگو و به آنان پرخاش مكن و با آنها سخنى شايسته بگوى و از سر مهربانى، بال فروتنى بر آنان بگستر و بگو: «پروردگارا، آن دو را رحمت كن چنان كه مرا در خُردى پروردند.»٤…

 

تا آنجا كه بخواهيد از پيشوايان دين در اين موضوع  سفارش و بيان وجود دارد:شخصي به حضور رسول اكرم (ص) مشرف شد و عرض كرد اي رسول خدا! من خيلي علاقه مندم به جهاد بروم؛حضرت فرمود: در راه خدا جهاد كن، اگر كشته شدي نزد خدا زنده خواهي بود و از رزق او بهره مندى و پاداش تو بر خداست، و اگر به جهاد رفتي و زنده برگشتي همه گناهان تو آمرزيده ميشود مثل آن روزي كه از مادر متولد شده اي . آن شخص عرض كرد: اي رسول خدا! من پدر و مادر سالخورده اي دارم كه به من مأنوسند و دوست ندارند من به جهاد بروم . حضرت فرمود: اگر چنين است نزد آنان بمان . سوگند به آن كه جانم در دست اوست، يك شبانه روز انس با پدر و مادر برتر از يك سال جهاد است٥”.امام صادق(ع)هم فرمود: “اگر چيزي كمتر از گفتن أُف بود خداوند همان را نهي ميكرد. كمترين حد عاق والدين شدن به همين است كه كسي به والدين خود اف بگويد، و از اسباب عاق شدن اين است كه به پدر و مادر خود با تندي نگاه كند٦” و “سه چيز است كه خداوند تخلف از آنها را به هيچ كس رخصت نداده است ; [از جمله آنهاست :] نيكي و احسان به پدر و مادر هرچند آنان فاجر و فاسق باشند٧”؛و حتى نگاه به پدر و مادر از روى محبت نيز در كلام پيامبر(ص)،عبادت شمرده شده است٨…

 

احسان والدين به زمان حيات آنها هم محدود نمى شود و بر وارثان خود حق و حقوقی دارند و بخصوص پسر بزرگتر نسبت به حقوق الله و يا حقوق الناس كه به عهده ایشان بوده ،مسئول است و بايد اقدام نمايد و همه فرزندان نيز شايسته است براي آنها خيرات و صدقات بدهند، و از خداوند براى طلب مغفرت نمايند و هداياى مادى و معنوى براى آنها ارسال نمايند٩.هنگام وصیت نيز فرزند موظف است پدر ومادر را بر دیگران مقدم دارد و در مرتبه اول بايد مقداري از مال خود را براي والدين قرار بدهد١٠.در بخشش و انفاق به فقيران نيز پدر و مادر، مقدم بر ديگران ميباشند١١.از طرف ديگر پدر و مادر نيز بايد حقوق فرزندان را رعايت نمايند و در رفع حاجات شرعي آنان بكوشند تعليم فرزندان به آداب ديني و اجتماعي لازم، اقدام به موقع براي ازدواج آنان و رفتار عادلانه در ميان فرزندان، از جمله مسؤوليت هاي پدر و مادر به شمار ميآيد.اگر فرزندانى خدمتگزار تربيت كنند، بهترين باقيات صالحات براى خود رقم زده اند…

 

در متون دينى ما به والدين روحانى نيز توجه شده است: پيامبر اكرم(ص)فرمود:پدران سه گونه اند: پدری که وسیله ولادت تو شده است، پدری که تو را به ازدواج رسانده است ( پدر زن یا هر کسی که وسیله ازدواج شود) و پدری که به تو آموزش داده و علم آموخته است (معلم و استاد)١٢.پيامبر خدا(ص) فرمود: من و على دو پدر اين امت هستيم١٣.امام سجاد(ع)هم فرمود:اگر پدران حق بزرگی بر گردن فرزندان خود دارند، چون در حق آنان احسان و نیکی نموده اند؛ پس احسان پيامبر و على عليهماالسلام نسبت به این امت بسیار بزرگتر و بالاتر است و آنان به این که پدران امت باشند و حق بزرگتری بر گردن آنان داشته باشند، سزاوار تر می‌باشند١٤.امام مجتبىٰ(ع) هم فرمود:  محمد و علی علیهماالسلام  پدران این امت هستند پس خوشا به حال کسی که حق ایشان را خوب بشناسد و در همه حال مطیع آنان باشد.خداوند متعال چنین افرادی را از بهترین ساکنان بهشت قرار می‌دهد و آنان را با بزرگواری، در رضایت خویش سعادتمند می‌گرداند١٥…

 

————–

١.سوره نساء،آيه ٣٦

٢.سوره بقره،آيه ٨٣

٣.سوره عنكبوت،آيه٨

٤.سوره إسراء،آيه ٢٤

٥.كافي، ج٢،ص١٦٠،ح١٠

٦ كافي، ج٢،ص ٣٤٩، ح٧ 

٧.تحف العقول،ص٣٦٧

٨.بحارالانوار،ج٧١،ص٨٤،ح٥٩و٦٠

٩.همان،ج٧٨،ص٢٤٨ببعد

١٠.سوره بقره،آيه ١٨٠

١١.همان،آيه ٢١٥

١٢.المواعظ العدديه،ص٢٤

١٣.أمالی صدوق،ج۱،ص۳۳٢

١٤.بحارالأنوار،ج ٢٣،ص٢٦١

١٥.همان،ص٢٦٠

 

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *