موضوع خانواده در جهان معاصر را به محمد سپرده بودم كه استاد روان شناسى و علوم تربيتى بود .او بحث را از خانواده در غرب شروع كرد:سالهاست كه نهاد خانواده در غرب در مسیر فروپاشی قرار گرفته است: سونامی طلاق، فرزندان نامشروع، خیانت و بى بندوبارى جنسی ،آزادى همجنسگرائى، گريز از فرزند دارى و مسئوليت هاى زندگى مشترك، رواج تفكرات فمنيستى،از بين رفتن قبح خيانت به همسر،زياد شدن نسل فرزندان نامشروع و حرامزاده،هم خانگی (زندگى زير يك سقف و برقرارى رابطه جنسى بدون هیچ گونه پیوند شرعی، رسمی و تعهد الزام آور)،تشديد خانواده هاى تك سرپرست، رفتارهای جنسی بی قاعده، افول ارزش هاى دينى و معنوى و عوامل ديگر، گريبانگير آن جوامع شده و روز به روز به تضعيف اين نهاد كمك كرده است.اين تضعيف،معلول مجموعه اى از علل است از جمله افول و به حاشيه رانده شدن ارزش هاى دينى در جامعه سكولار غرب،تنگناهاى اقتصادى،شیوع تفکرات مفسدانه و مروج فحشاء ،تغيير سبك زندگى بر مبناى آزادى و فرار از هرگونه تعهد به نوعى كه تعهد زناشویی ديگر موضوع چندان حائز اهمیت و مقدسی تلقى نشود.بخش بزرگی از نسل جوان غربی به جای داشتن رابطه پایدار، ماجراهای عاشقانه موقتی مختلفی را تجربه می کنند و این مسئله سبب می شود تا نتوانند خود را در یک رابطه ی پایدار و تعهد آور مثل خانواده حفظ کنند…
گفتم:نگرش به نهاد خانواده چگونه بايد باشد؟گفت: خانواده موفق،سنگ بناى يك جامعه موفق است.همه عوامل اجتماع بايد در تحقق اين موفقيت مشاركت كنند.از تسهيل و شكل گيرى يك ازدواج تا تأمين امنيت و الزامات قانونى براى تنظيم يك زندگى سالم در فضاى مهر و محبت.تشكيل خانواده متشكل از يك زوج غير همجنس ،منطبق بر فطرت و غريزه ثابت و پايدار انسان است و گذشت روزگاران تغييرى در اين غريزه و تمايلات ثابت انسانى ايجاد نمى كند.اگر انسان از تشکیل خانواده و زندگی اجتماعی بر اساس همين بنيان (پيوند زن و مرد)که در نهاد و فطرت اوست فاصله بگیرد در واقع از قوانین آفرینش منحرف شده و گرفتار عکس العمل های زيانبار و شدید می شود زیرا رهبانیت بر خلاف اصول فطرت و طبیعت انسان است و نسل را در خطر تهديد قرار مى دهد و مفاسد زیادی به دنبال دارد.فروپاشی اخلاقی، به فروپاشى خانواده كه مركز آموزش و تربيت نسل آينده است،مى انجامد؛لذا سلامت و صلابت اخلاقی این نهاد، نسلی فرزانه و مسالمت جو را تحویل جامعه می دهد و در فقدان این گزاره ها، جامعه در آینده با نسلی پرخاش گر و ستیزه جو روبرو خواهد شد…
گفتم:دين ،چه راه حلى ارائه مى دهد؟ گفت:دين، سرچشمه آرامش و امنیّت را تشکیل زندگی صحیح خانوادگی می شمرد و می فرماید:”یکی از آیات و نشانه های عظمت خدا این است که همسرانی از جنس شما برای شما آفرید تا آرامش خویش را در کنار آنها پیدا کنید، و در میان شما محبّت و دوستی و رحمت قرار داد١”و پيامبر اكرم(ص) فرمود: هيچ بنا و بنيادى در اسلام نزد خدا محبوب تر از تزویج و تشكيل خانواده نیست(ما بُنِیَ بَناءٌ فِی الاسْلامِ احَبُّ الی اللَّه مِنَ التَّزْوِیِج٢). اهمیت این مسأله تا به آن پایه است که در حدیثی از امیر مؤمنان علی علیه السّلام می خوانیم: “بهترین شفاعت آن است که میان دو نفر برای امر ازدواج میانجی گری کنی، تا این امر به سامان برسد٣”. آيات متعدد قرآن بر بناى خانواده بر اساس محبّت و اخلاق انسانی و ضرورت ارتقای دوستی در درون خانه و خانواده٤؛ دستور به نیکی کردن نسبت به اعضای خانواده و نیز همه خویشاوندان در راستای تحکیم اين نهاد٥ و ضرورت سلامت خانواده در پرتو قرآن به عنوان نعمتی بزرگ ، تاكيد دارد…
از جمله ماموريت هاى خانواده توجه و اهتمام به امر تربيت فرزندان است.امام سجاد علیهالسلام میفرمایند: حق کودک تو بر تو این است که بدانی وجود او از توست و بد و خوب او در این دنیا به تو ارتباط پیدا میکند و باید بدانی که در سرپرستی او مسئولیت داری و مسئول هستی که او را به بهترین وجه تربیت کنی و بر عهده توست که او را به خداوند بزرگ راهنمائی کنی٦. نكته مهم ديگر توجه به مشورت در خانواده است .در قرآن مجید حتّی در مورد باز گرفتن کودک از شیر قبل از فرا رسیدن دو سال کامل ،دستور به مشورت مى دهد:”و اگر آن دو (پدر و مادر)، با رضایت یکدیگر و مشورت بخواهند کودک را (زودتر از دو سال) ازشیر بازگیرند، گناهی بر آنها نیست٧”.اين تأكيد دلیل بر اهمیت فوق العاده مشورت در مسائل مربوط به نهاد خانواده است…
———————–
١.سوره روم؛ آیه ۲۱.
٢.وسائل الشيعه،ج١٤ص٣٠ح٣
٣.برگزيده تفسير نمونه ذيل آيه يادشده
٤.سورۀ نساء؛آیۀ۱۲۸، سورۀ بقره؛ آیۀ۲۰۵
٥. سورۀ نساء ؛آیۀ۳۶
٦.مکارمالاخلاق ص٢٣٣
٧.سوره بقره،آيه ٢٣٣