چند بحث را به عهده من گذاشتند تا در نشست هاى فاميلى مطرح كنم ؛يكى از آنها رسالت و مسئوليت هاى جوانان بود.بحث را اينگونه شروع كردم:بهترين دوران عمر،دوران جوانى است كه بسيار حساس و سرنوشت ساز است زيرا بر مبناى فطرت پاكشان آماده پذيرش حق و فداكارى در راه آن هستند.پيامبر اكرم(ص)فرمودند:”من شما را به برخورد نيك با جوانان توصيه مى كنم زيرا آنها دلى رقيق و قلبى فضيلت پذيرتر دارند …اين جوانان بودند كه سخنانم را پذيرفتند و با من پيمان محبّت بستند اما پيران با من به مخالفت برخاستند؛ آن گاه اين آيه را خواندند(و عمر آنان به درازا كشيد و دل هايشان سخت گرديد)”١.على(ع)نيز فرمود:”مغتنم شمار جوانى را قبل از پيرى، و سلامتى را قبل از بيمارى”٢؛ و”دل نوجوان مانند زمين آماده است كه هر بذرى در آن افشانده شود، مى پذيرد”٣؛ امام صادق(ع)هم فرمود: “جوانان را درياب، زيرا كه آنان سريع تر به كارهاى خير روى مى آورند”٤…
امير گفت:از مسئوليت هاى جوانان بگو! گفتم:نخستين وظيفه جوانان در اين دوران حساس از عمر كه همه قواى ذهنى آنها،آمادگى دريافت دارد، علم آموزى است.پيامبر(ص) فرمود:”هر كس در جوانى اش بياموزد ، آموخته اش مانند نقش بر سنگ است و هر كس دربزرگ سالى بياموزد، مانند نوشتن بر روى آب است”٥. امام باقر(ع)، نيز فرمود: پدرم ، هرگاه به جوانانى كه دانش مىاندوختند، مىنگريست، آنان را به خود نزديک مى كرد و مى فرمود: “آفرين بر شما كه امانتهاى [مردم براى آموختن] دانش هستيد و به زودى شما كم سالان جامعه ، بزرگان جامعه اى ديگر خواهید شد”٦؛همچنين امام صادق(ع) فرمود:”دوست ندارم جوانانِ شما را جز در دو حالت ببينم: دانشمند يا دانش اندوز، اگر جوانى چنين نكند، كوتاهى كرده و اگر كوتاهى كرد، تباه ساخته و اگر تباه ساخت، گناه كرده است و اگر گناه كند، سوگند به آن كس كه محمّد (ص) را به حق برانگيخت، دوزخ نشين خواهد شد”٧…
امير گفت: ديگر چه وظائفى برايش شمرده اند؟ گفتم: كار و تلاش! جوان بايد با نيرو و قدرت خود براى رسيدن به اهداف دنيوى و آخرتى بكوشد.على(ع)در تفسير آيه (وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا٨)-يعنى بهره خويش از دنيا را فراموش مكن-مى فرمود:”سلامت، نيرومندى، فراغت، جوانى و نشاط و بى نيازى خود را فراموش منما و در دنيا از آن بهره ببر و متوجه باش كه از آن سرمايه هاى عظيم، به نفع آخرتت استفاده كنى”٩.پيامبر(ص) با هر كسى روبه رو مى شدند مى پرسيدند: آيا شغلى دارى؟ و اگر جواب منفى مى داد، مى فرمودند: از چشمم افتاد”١٠؛ همچنين امام كاظم(ع)فرمود: خداوند از انسان بيكار و پرخواب متنفر است”١١.جوانان بايد با استفاده از نيروى جوانى و بكارگيرى دانش و مهارت، تلاش خود را در رشته مورد علاقه يا تخصص خويش مضاعف نمايند، تا به رفاه زندگى دنيوى(البته از راه حلال) و نيز آرامش ابدى آخرت دست يابند…
امير پرسيد:در جنبه معنوى چه مسئوليت و رسالتى دارد؟گفتم:”خداوند جوانى را دوست مى دارد كه جوانى اش را در اطاعت خدا صرف نمايد”١٢؛با ازدواج،دين خود را تكميل و از گناه و فساد دور شود؛در تهذيب و اصلاح نفس خويش بكوشد و اگر خطا و گناهى از او سر زد، فوراً به توبه روى آرد كه پيامبر اكرم(ص)فرمودند:”هيچ چيز نزد خداوند دوست داشتنى تر از جوان توبه كار نيست”١٣.با قرآن مأنوس و همنشين شود:”هر جوان مؤمنى كه در جوانى قرآن تلاوت كند، قرآن با گوشت و خونش مى آميزد و خداوند عزّوجلّ او را با فرشتگان بزرگوار و نيك قرار مى دهد و قرآن نگهبان او در روز قيامت، خواهد بود”١٤.امام زمان خويش را بشناسد و رابطه قلبي خود را با آن بزرگوار،تحكيم بخشد و در همه امور به ايشان متوسل و متمسك باشد و خود را در مسير مرزبانى از دين و آئين قرار دهد و هدايت خود و خانواده و دوستان و آحاد جامعه را وظيفه و رسالت خويش بداند و در اين راه تلاش كند…
————————-
١. روضه كافى ، ص ٩٣.سفینه البحار، جلد٢،ص١٧٦.
٢.غررالحكم،ص٣٤٠.
٣.نهج البلاغه، نامه ٣١.
٤.كافى،ج٨،ص ٩٣.
٥.نوادر راوندى،ص١٣٢.
٦.الدر النظيم،ص٥٨٧.
٧.امالى، طوسى،ص٣٠٣.
٨. سوره قصص. آيه ٧٧.
٩.اصول كافى،ج٢،ص٤٥٤.
١٠.بحار الانوار، ج٣،ص١٠٣.
١١. كافى، ج١،ص٨٨.
١٢.پيامبر(ص):كنزالعمال،ج١٥،ص٧٧٦.
١٣.ميزان الحكمه،ج ١، ص٥٥٢.
١٤.كافى،ج٢،ص٦٠٣.