نشمند باش، يا دانشجو، يا مستمع و شنونده دانش يا دوستدار علم و پنجمي مباش كه هلاك خواهي شد!”١؛ شبيه همين مفهوم را
امام صادق(ع) به ابوحمزه ثمالی فرمود:”یا دانشمند باش یا دانشجو و یا دوستدار دانشمندان؛ و دشمن دانش و اهل آن مباش که به سبب آن هلاک می شوی”!٢.يعنى هيچ وقت نبايد از دانش جدا شوى، چه در لباس تعلم يا تعليم ؛در نوجوانى يا كهنسالى؛هيچگاه نبايد دانشجوئى را ترك نمائى؛بايد داش را دوست بدارى و دشمنش نباشي…
گفتم:البته به ياد داريم كه پيامبر دانشجوئى را يك فريضه براى هر مسلمان اعلام نموده و فرمود: دانشجوئی، بر هر انسانی واجب است. همانا خداوند علم آموزان را دوست دارد(طََلَبُ العلمِ فریضةٌ عَلَی کلِّ مُسلمٍ ألا اِنَّ اللهَ یحِبُّ بُغاةَ العِلْم)٣؛اينكه ذات ربوبى و خداوند بزرگ،دوستدار دانشجوست و دانشجوئى را هم بر هر زن و مرد مسلمان فريضه شمرده،يك اصل مترقى است.حميد گفت:بعضى از ما وقتى فارغ التحصيل مى شويم با كتاب خداحافظى مى كنيم و گاهى يك نفس راحت مى كشيم و مى گوئيم بالاخره تمام شد! حالا كه حرف پيش آمد،مى خواهم بگويم،من با همين واژه فارغ التحصيلى هم مخالفم! نبايد هيچگاه از تحصيل،فارغ شويم و فكر كنيم از دانشجوئى،فراغت پيدا كرده ايم.به نظرم اين شعار را در لوگوى دانشگاه تهران ديده بودم كه :”مياساى زآموختن يك زمان”! بايد به جاى فارغ التحصيلى،كلمه “پايان دوره”را به كار برد،مثلاً مراسم جشن پايان دوره ليسانس يا فوق ليسانس يا سطح دو حوزه يا سطح سه و امثال آن…
گفتم:بدين ترتيب،آيا مى توان گفت:رسالت دانشجويان،آموختن دائمى است؟ گفت:آرى و در اين آموختن اين مبانى را بايد در نظر داشته باشيم:نخست اينكه در دانشجوئى قصد قربت كنيم و به عنوان يك كار و ماموريت الاهى آن را انجام دهيم.دوم آنكه هدف از علم آموزى،تفاخر و رياست طلبى نباشد.امام صادق(ع)فرمود:كسى كه به دنبال رياست باشد، هلاك مى شود(مَنْ أَرَادَ اَلرِّئَاسَةَ هَلَكَ)٤؛امام باقر(ع) نيز فرمود:هركس به دانشجوئى بپردازد تا نزد علما،مباهات نمايد و نزد عوام،خودنمائى كند يا نظر مردم را به سوى خود جلب نمايد،شايسته است جايگاهش از آتش پر شود؛همانا رياست پسنديده اهل آن است نه ديگران!٥؛سوم محدوديتى در علم آموزى از نزد اقشار متفاوت نداشته باشد،علم را بياموزد حتى از اهل نفاق يا كفر،كه حضرت امير(ع)فرمود:”دانش، گمشده مؤمن است. پس دانش بیاموز اگرچه از غیر مسلمان باشد و از اهل نفاق”٦؛چهارم،علمى بياموزد كه نافع باشد،هر چيزى شايسته آموختن نيست و هر دانش جوئى، كمال نيست…
گفتم:رسالت ديگر دانشجويان چيست؟گفت:از علمش به مردم سود برساند و آن علم را به كار بندد. امام باقر(ع) فرمود: آن کس از شما که دانش را آموزش دهد، پاداشی برابر دانش آموز دارد و البته آموزگار بر دانش آموز فضیلت و برتری دارد. پس دانش را از حاملان آن فراگیرید و آن سان که عالمان به شما آموخته اند، آن را به برادرانتان بیاموزید!”٧؛و نيز امام باقر(ع)فرمود: دانشمندی که از دانش او بهره ببرند، از هفتاد هزار عابد برتر است(عالِمُ ینْتَفَعُ بِعِلْمِهِ افضَلُ مِنْ سَبْعَینِْ اَْلفَ عابِد)٨؛پيامبر خدا(ص)نيز فرمود:عذاب شديدى در قيامت در انتظار كسى است كه به علمش عمل نمى كند و علمش به او سودى نمى رساند.ديگر آنكه اين علم،اين دانشجوئى و استادى،نتيجه اش خدا ترسي و پرواپيشگى عالم و متعلم باشد؛امام صادق(ع)فرمود: دانشمند كسي است كه چون به او نگاه كنى، تو را به ياد آخرت اندازد،اگر چنين نباشد نگاه به او فتنه است…”١٠؛و در پايان: هرچه دانشمند تر شود، متواضع تر شود و بداند كه نمى داند زيرا برترين دانش مرد اين است: بداند كه نمى داند!:تا بدانجا رسيد دانش من /كه بدانم همى كه نادانم…
———————–