رسالت كشاورزان را به عموجان سپرديم كه در حاشيه شهر به كشاورزى مشغول بود و گهگاه براى تفرج به مزرعه اش سر مى زديم.گفتم:عمو كاظم! واقعاً كه حلال ترين كسب و كار،كسب و كار شماست؛بيشتر رهبران الاهى و بندگان صالح خدا كشاورزى كرده ارتباط و توكل وثيقى با خدا داشته اند؛خداوند نيز كشاورزى را به خود نسبت مى دهد كه كشاورز حقيقى منم كه دانه اى كه شما كشاورزان مى كاريد،من آن را رشد و بركت مى دهم؛شما كشاورزيد يامن؟!(أَفَرَءَیتُم مَّا تحْرُثُون أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُون)١.عمو گفت:امام صادق (ع) فرمود:کشاورزان گنج های یک جامعه هستند؛ آنان چیزهای پاک و حلال رامی کارند، خداوند آن را از زمین رویانده و رشد می دهد. اینان روز رستاخیز بهترین مقام را در میان دیگرمردم خواهند داشت و از همه به درگاه خداوند نزدیک ترند و نامشان به مبارکی برده خواهد شد”٢.كشاورزى عامل خودكفائى و رفع فقر و خودكفائى يك جامعه است،اميرمومنان(ع)فرمود: کسی که باداشتن آب و خاک، باز هم فقیر باشد؛ از رحمت خداوند متعال دور است”٣…
گفتم:افتخار ما اين است كه امامان ما به كشاورزى مى پرداخته و عرق ريزان در مزرعه تلاش مى كرده اند تا از نان دسترنج خود ارتزاق فرمايند. اگر نان جامعه فرهم نباشد پايه هاى ايمان هم متزلزل مى شود:”اگر نان نباشد، ما نمی توانیم روزه بگیریم، نماز بخوانیم وواجبات الهی را به جای آوریم”٤.از وصایای رسول اکرم (ص) خطاب به امام علی (ع)است: “یاعلی، مبادا در حکومت تو به کشاورزان ستم شود٥”! عمو گفت:كشاورزى آنقدر اهميت دارد كه پيامبر(ص)فرمود:”اگر قیامت بر پا شود و در دست یكى از شما نهالى باشد كه مى تواند كمى پیش از قیامت آن را بكارد، باید بكارد”!٦؛صنعت كشاورزى،ضامن استقلال اقتصادى و بلكه سياسى است؛زيرا كشورها اگر نتوانند مايحتاج مردم را از داخل تأمين كنند،مجبورند امتيازاتى به كشورهاى تأمين كننده بدهند.يكى از ياران امام كاظم (ع) گويد:ايشان را در مزرعه اش دیدم كه بیل در دست و عرق ریزان كار می كرد.گفتم: فدایت گردم پس كارگران شما كجا هستند كه خودتان این گونه عرق می ریزید؟ فرمود: پیامبر و امیرالمومنین و پدران گرانقدرم علیهم السلام همگى با دستان خویش كار می كردند؛ چرا كه كار و تلاش ، سیرۀ پیامبران، مرسلین، اوصیاء و صالحین است”٧…
گفتم:رسالت كشاورزان چيست؟گفت:علاوه بر تلاش،توكل به خداست.آنها با اميد به خدا و توكل، از مشكلاتى چون قحطی و خشكسالی، كم آبی و كم محصولی، سرمای شدید یا آفات، طلب يارى مى كنند. ديگر دورى از گناه است زيرا گناهان از عوامل تنگى روزى است .قرآن مى فرمايد:”از پروردگارتان طلب آمرزش كنید و به سوى او بازگردید تا (باران) آسمان را پى در پى بر شما بفرستد و نیرویى بر نیرویتان بیفزاید! و گنهكارانه، روى (از حق) بر نتابید!”٨. رسالت ديگر پرداخت زكات است كه امام باقر(ع)فرمود: هر گاه از دادن زكات دریغ كنند، زمین بركات خود را از تمام زراعت، میوه ها و معادن خویش دریغ كند”٩.ديگر انفاق است؛خدا در مال اغنياء،سهمى براى فقرا قرار داده است.قرآن كریم به عدهاى از ثروتمندان اشاره می نماید كه داراى باغ خرم و سرسبزى بودند، و سرانجام بر اثر خیره سرى و عدم انفاق نابود شدند و از مزارع و باغات آنها جز مشتى خاكستر،باقى نماند١٠…
گفتم:ديگر چه رسالتى دارندعموجان ؟ گفت:صبر بر آزمايش ها ! گفتم بيشتر توضيح دهيد،گفت:یكی از علل قحطی یا خشكسالی، امتحان الهی است. خداوند در سورۀ بقره می فرماید: به طور قطع ،همۀ شما را با چیزى از ترس، گرسنگى، و كاهش در مال ها و جان ها و میوه ها، آزمایش مىكنیم و بشارت ده به استقامتكنندگان!(وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَیءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ)١١.آزمايش ها براى روشن شدن ميزان ايمان و استقامت و آشكار شدن جوهره حقيقى افراد به دور از شعار و ظاهرسازى است.خداوند متعال، همۀ انسانها را آزمایش مىكند؛ امّا آزمایش و امتحان همه یكسان نیست. گاهى كم شدن مال و محصولات یا پیدا شدن خوف و ترس و سایر مشكلات، به خاطر آزمایش الهى است، و گاه پر محصولی و وفور نعمت تا شاكران و صابران مشخص شوند.كشاورزانى را مى شناسم كه به شوق تقديم اولين محصول ساليانه خويش به مولاى محبوب شان، در همه روزها و شب هاى سال،در مزرعه شان ،عرق ريزان تلاش مى كنند…!
———————-
١.سوره واقعه،آيه٦٣-٦٤.
٢. خصال، ج١،ص٢٤٦.
٣.مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ؛وسائل الشيعه،ج١٩ص٣٤ح٧.
٤.سفينه البحار، ماده خبز.
٥.وسائل الشيعه، ج١٩،ص٦٢.
٦.مستدركالوسائل،ج١٣،ص٤٦٠
٧.كافی،ج٥ص٧٦.
٨.سوره هود،آيه٥٢ .
٩.كافی، ج٢،ص٣٧٤.
١٠.سوره قلم،آيات١٧-٣٣.