پدرى

پدر، كسى است كه خون او در رگ هاى شما جارى است؛كسى كه شما از او به جود آمده ايد و تولد يافته ايد(والد)؛ پدر در جایگاهی نشسته است که خداوند به او سوگند می‌خورد و می‌ فرماید:” سوگند به پدر، و فرزندى كه پديد آورد”(وَ والدٍ وَ ما وَلَد١).خداوند در قرآن از مردم می‌خواهد تا او را به سبب نعمتی به نام پدر و مادر شکر نمايند چنان که بايد برای نعمت‌ هایی که به پدر و مادرشان و خودشان داده است،شاكر و سپاس گزار باشند٢. همچنين برای پدر و مادر، جایگاه ويژه و رفيعى تعيين نموده و پس از وجوب بندگی خدای یکتا، از مردم خواسته است تا به احسان و نیکی در حق پدر بپردازند و حق ایشان را به تمام و کمال ادا نمایند٣.به خاطر همين جايگاه، خداوند مسئوليت سنگين قيمومت فرزند و همسر را بر عهده او گذاشته و با تعبير “المولود له”(کسی که فرزند برای او متولد شده٤) همه گونه تدارك مالى فرزند و مادر را از او خواسته است٤؛به این دلیل که کودک از پدر متولد شده و به او وابستگی دارد و مادر باید با خاطری آسوده دوران شیردهی را به پایان برساند… 

نظام تکوین، فرزند را ملحق به هر دو (پدر و مادر) می‌ کند، زیرا هستی فرزند مستند به هر دوی آنهاست، ولی در نظام تشریع، وظایفی بر عهده پدر است که بر عهده مادر نیست.تكاليف پدر هم ، بيش از توان و طاقت او نيست و خداوند چیزی بیش از حد توان بر وی تکلیف نمی‌کند و در این راه، اجازه اذیت و آزار پدر را هم به هيچكس نمی‌دهد(لا تُکلفُ نفسٌ الا وُسعها لا تُضارّ والدهٌ بولدها و لا مولودٌ بولده٥). قرآن علاوه بر مسئوليت سرپرستى و نگهبانى خانواده٦، مسؤولیت سنگین‌تری را به عهده پدر می‌گذارد. او نه تنها بايد به تغذیه جسمی خانواده توجه کند، بلکه در تعلیم و تربیت فرزندان و همسر نیز بکوشد و آنها را از گناه بازداشته، به نیکی‌ها دعوت نماید و آنها را از عذاب قيامت محفوظ دارد(قو انفسكم و اهليكم ناراً٧)… 

قرآن كريم،در آیاتى دیگر موضوع تربیت و پرورش کودک را از وظایف مشترک پدر و مادر معرفی مى نمايد كه از كوچكى تربيت فرزند را عهده دار هستند و با كلمه “رَبَيّانى” به آن اشاره مى نمايد(و قُل ربّ ارحمهما کما ربّیانی صغیرا٨). البته این آیه مستقیماً مسأله تربیت را مطرح نمی‌کند؛ اما ضمن بیان وظایف فرزند ، دعا براى والدين و اشاره به نعمت تربيت و پرورش خود توسط آنها ياد مى كند،بدين معنى كه پدران نه تنها مسئول امروز فرزندان خود هستند بلكه مسئول آينده و زندگى معنوى آنان نيز مى باشند؛چنانكه ابراهيم(ع)فرزندان خود را سفارش نمود كه تا هنگام مرگ به دين پاى بند باشند و با اعتقاد مسلمانى،مرگ را پذيرا شوند(و وصَّی بها ابراهیمُ بنیه و یعقوبُ یا بنیّ إنّ الله اصطفی لکمُ الدین فلا تموتُن إلا و انتم مسلمون٩)…