آيه “مودت “نيز از نصوصى است كه در مورد امامت به آن استناد شده است.قرآن كريم،از قول خداوند به پيامبر (ص) مى فرمايد: “بگو من هیچ پاداشی براى (انجام) رسالتم،از شما در خواست نمی کنم جز مودت و دوستی با نزدیکانم (قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی)١.همه تفاسير شيعيان و گروهى از تفاسير اهل سنت؛منظور از “مودت قربىٰ”را،دوستى با خويشاوندان نزديك پيامبر(ص) يعنى حضرات على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام،گفته اند؛ سپس براي اينكه پنداشته نشود،پيامبر از اين موضوع،نفعى براى خويش،در نظر داشته است،مى فرمايد: بگو هر اجر و پاداشی كه از شما خواسته ام برای خود شماست، اجر من تنها بر خداوند است( قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ إِنْ أَجْرِیَ إِلاَّ عَلَی اللَّه)٢ و در جاي ديگر مى فرمايد:”بگو من در برابر ابلاغ رسالت، هیچ گونه پاداشی از شما مطالبه نمی کنم مگر کسانی که بخواهند راهی به سوی پروردگارشان برگزینند)٣…
اين مودّت كه اجر رسالت شمرده شده، ترجمان پيشوائى و امامت اهل بيت پيامبر(ص) است زيرا اگر كسى واقعاً، آنان را دوست داشته باشد،به پيشوائى آنها،تن مى دهد و جبهه آنان را خالى نمى گذارد و در همه موارد،ولايت آنان را مى پذيرد و طبيعتاً كسانى كه هيچ مزيتى بر اهل بيت پيامبر ندارند را به پيشوائى و امامت جامعه اسلامى و جانشينى پيامبر خدا،قبول نمى كند. نتيجه اين مودّت، تداوم راه نبوت و رسالت و سالم ماندن دين از تحريف و آفات است؛ لذا اين فرآيند به نفع خود مومنان تمام مى شود و اسير باندهاى قدرت امثال بنى اميه و بنى عباس و امثال آنها نمى شوند و سالم مى مانند؛ لذا فرموده اگر مودّت اهل بيت را داشته باشيد،آثار خير آن به خودتان خواهد رسيد.از جمع بندى اين سه آيه به خوبي روشن مى شود كه تداوم رسالت در گرو مودّتِ نزديكان پيامبر است و اين مودّت در پيروى كامل از آنان، تجلى مى يابد و نتايج خير پذيرش اين مودّت و پيروى هم به خود مردم باز مى گردد…
روايات در مورد مصداق “قربىٰ” در آيه شريفه بسيار است.علامه حِلّی در كتاب شريف «نهج الحق» عنوان «آیة المودة» را در مورد این آیه به کار برده و آن را چهارمین آیه دال بر امامت حضرت علی (ع) قرار داده و در ذیل آن از ابن عباس نقل کرده: وقتی آیه مودت نازل شد، گفتند: ای رسول خدا، خویشانی که مودتشان بر ما واجب است چه کسانی هستند؟ فرمود: علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام و وجوب مودت مستلزم اطاعت است”٤.شیخ طوسی و طبرسی نيز همين نظر را ارائه داده اند٥.آیت الله مرعشی نجفى در تعلیقاتش بر کتاب احقاق الحق از ٤٦ نفر از بزرگان اهل سنت که روایات مربوط به آيه مودّت را با اسناد مختلف در کتاب‌های خود آورده اند، نام برده است٦.علامه مجلسى ٣٢ روايت و عالم بزرگ اهل تسنن، ابوالقاسم حاکم حسکانی، در کتاب شواهد التنزیل ٢٢ روایت را در ذیل این آیه کریمه گرد آورده که ١٦حدیث آن«قربی» را به خویشاوندان نبی اکرم (ص) معنا و بر آنها تطبیق داده است و در ٧حدیث به نام علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام تصریح شده است٧…
جا دارد به بعضى روايات ائمه در مورد اين آيه اشاره اى كنيم:از امام سجاد (ع)راجع به آيه مودت سوال شد، حضرت در اين باره فرمود:”منظور خويشاوندى ما اهل بيت به پيامبر است(هی قرابتنا اهل البیت من محمد(ص)٨؛امام صادق(ع)نيز فرمود:”اين آيه در شأن ما اهل بيت اصحاب كساء نازل شد٩؛ امام باقر(ع)نيز تمام ائمه اطهار را مصداق اين آيه دانسته اند١٠. كه تمامى اينها نشان از مودت به ائمه اطهار و فاطمه زهرا سلام الله عليهم دارد. اين مودّت بر اساس آيات مربوط به اجر و مزد پيامبر،وجوب دارد،چنانكه امام باقر(ع) فرمودند:”به خدا سوگند مودت به محمد (ص) و اهل بيتش از جانب خدا بر بندگان واجب است(هي والله فريضة من الله على العباد لمحمد صلى الله عليه وآله في أهل بيته)١١؛ و لازمه اين مودت و محبت، قبول امامت و رهبرى امامان معصوم از دودمان آن حضرت، به عنوان پشتوانه اى براى جاودانگى رسالت پيامبر(ص)است…
———————
١.شورى/٢٣.
٢.سبأ/٤٧.
٣.فرقان/٥٧.
٤. حسن بن یوسف حلّى، نهج الحق و کشف الصدق، ص١٧٥.
٥.طوسى،التبيان فى تفسيرالقرآن،ج٩،ص١٥٨؛ طبرسى،مجمع البيان،ج٩،ص٤٨.
٦.مرعشى نجفى،تعليقات احقاق الحق،ج٣،آيه مودّت.
٧.حاکم حسکانی، عبدالله بن احمد، شواهد التنزیل، ج٢،ص١٨٩-١٩٦.
٨.ابی القاسم فرات بن ابراهیم، تفسير فرات كوفى،ص٣٩٢.
٩.شواهدالتنزيل،ج٢،ص٢١٣.
١٠.اصول كافى،ج١،ص٤١٣.
١١.برقی، احمد بن محمد خالد، المحاسن،ج١، ص١٤٤.