ما مبتلا به فراموشي هستيم؛ گاهى اختياري و گاهى غير اختيارى.در فراموشي هاي غير اختيارى ، درگير شدن با يك موضوع جديد موجب فراموشي موضوعات متعدد قبلي مي شود. مثلاً گذشته ها را، رويدادها را،آموخته ها را، خاطرات را ، تعهدات را،قول ها و ساير امور را، سهواً فراموش مي كنيم و از آن هم گريزي نيست.يعنى اين فراموشي ها،عمداً و از روي اختيار نيست و لذا ، بازخواست و عقوبتى هم ندارد.در “حديث رفع” يكي از موارد نه گانه اي كه از عقوبت و بازخواست،استثناء شده ، فراموشى است.(رفع عن امّتي تسعة…النسيان).يكي از راه هاي جلوگيرى از اين نوع فراموشي ، تجهيز خود به مكانيزم هاى يادآورى است كه بسته به شرايط شخص متفاوت است و البته اين روزها انواع ديجيتالي اين يادآورها هم به بازار آمده و در موبيل ها با يادداشت امور مهم و تعهدات و ثبت عناوين تجربه ها و آموخته ها و نيز آلارم براي اوقات عبادت و قرار ها و تعهدات نقش يادآور را براي شما ايفا مي كنند تا فراموشي موجب زيانى براي شما نشود…
نوع دوم فراموشى كه اختيارى است،گاهى ممدوح است و گاهى مذموم.نمونه اى از نوع نخست: مثلاً گفته اند اگر كسي به تو بدي كرد،آن را فراموش كن و در پي تلافى مباش؛اگر خوبي هم به كسي كردي فراموش كن و بعداً بر او منت مگذار.اما گاهى اين فراموشي مذموم است مثل اينكه ديگران را به انجام كارهاي خير دعوت كنى اما خود را عمداً فراموش نمائى و از انجام كار خير بگريزى كه پسنديده نيست(أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ ).خطرناك ترين فراموشي از اين نوع،فراموش كردن خداست كه عواقب شوم دارد و موجب رهاشدن و خذلان و فراموش شدن و عدم دستگيري خداوند است( وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ). ديگر ، فراموشي آخرت و معاد است كه همين عاقبت بر آن مترتب است و فراموشكاران معاد، بايد طعم عذاب را بچشند(فَذُوقُوا بِمَا نَسِيتُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا إِنَّا نَسِينَاكُمْ )…
راه مقابله با اين نوع فراموشي “ذكر” است يعنى ياد كردن هماره و بسيار خدا با ذكر زبانى و ذكر قلبى(واذكروا الله كثيراً…فاذكرونى أذكركم) و نيز زياد ياد كردن مرگ و حساب و براي آن آماده بودن كه از سوي پيامبر اكرم(ص) نشان هوشمندي و كياست شمرده شده است(أكثروا من ذكر هادم اللذّات فقيل: يا رسول اللَّه فما هادم اللذّات؟ قال: الموت، فإن أكيس المؤمنين أكثرهم ذكراً للموت وأشدّهم له استعداداً)…
اما فراموشي امام.مطمئن باشيد امام شما را فراموش نمي كند و در رسيدگى به كار شما سستى نمى ورزد كه خود فرموده است ما شما را فراموش نمي كنيم (إنّا غير مهملين لمراعاتكم و لا ناسين لذكركم) لذا شما نيز نبايد امام و صاحب و ولي و مولا و صاحب اختيارتان را فراموش كنيد و اين فراز از دعاي آن حضرت را هماره بخوانيد و تكرار نمائيد تا با ياد آوري آن متوجه مسئوليت هاي خود باشيد(…ولا تنسنا ذكره وانتظاره والإيمان به ، وقوة اليقين في ظهوره ، والدعاء له والصلاة عليه حتى لا يقنطنا طول غيبته من ظهوره وقيامه ، ويكون يقيننا في ذلك كيقيننا في قيام رسول الله )…