رعايت حكمت

 
 
 
 
 
بر اساس كلام وحى،سه راهكار اصلى هدايت:رعايت حكمت، موعظه نيكو و جدال أَحسن است .اين همان شيوه دعوتى است كه خداوند پيامبرش را به آن دستور فرموده است تا بدان طريق، دگرانديشان را به راه دين فرابخواند:”اى پيامبر! مردم را با حكمت و پند نيكو، به راه پروردگارت فراخوان و (با مخالفان) به شيوه‌اى كه نيكوتر است جدال و گفتگو كن، همانا پروردگارت به كسى كه از راه او منحرف شده آگاه‌تر است و (همچنين) او هدايت يافتگان را بهتر مى‌شناسد(أُدْع ُإِلى‌ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ).بنابراين در مورد اين سه وظيفه اصلى داعيان و مبلغان در كار دعوت و تبليغ بايد تأمل بيشترى شود.در اين يادداشت از اولين وظيفه يعنى حكمت،سخن خواهد رفت…

 

حكمت چيست؟ در تعريف حكمت بسيار سخن گفته اند:حکمت به معنای علمِ با ارزش و نافعی که به عمل بینجامد؛ و نيز دستیابی به حقیقت در گفتار و کردار؛ علم دین؛ نبوت؛ شناخت خدا؛ فهم؛ خشيت و پرواي الاهى،قرآن و فقه و سنت و آنچه خدا به پیامبران و امت‌ آنهاعطا کرده است.براساس آیات قرآن، از حكمت اينگونه ياد شده است: پیامبران برانگیخته شده‌اند تا به مردم کتاب و حکمت بیاموزند.؛خدا به همه پیامبران حکمت عطا کرده است؛ به حضرت داوود مُلک و حکمت و فصل‌الخطاب داده و به آل‌ابراهیم نیز کتاب و حکمت و مُلک عظیم بخشیده است؛ به عیسی‌بن مریم کتاب و حکمت و تورات و انجیل آموخت …و نيز:خدا به هرکس بخواهد، حکمت عطا می‌کند و به کسی که حکمت عطا کند، خیر فراوانی داده شده است.براساس مجموع آیات، حکمت به پیامبران عطا شده و به مردم تعلیم داده می‌شود و از پیامبر خواسته شده است با حکمت و اندرز نیکو مردم را به راه پروردگار دعوت کند و با آنان به شیوه‌ای نیکو مجادله نماید.در يكي از آيات قران عبارت “حکمت بالغه” آمده كه به معنى نهایت و غایت حکمت است و مراد از آن حکمتی است تمام و کمال، که به خودی خود و از حیث آثار، نقصانی ندارد و آن خود قرآن است.

 

در احاديث مقصود از حکمت، اطاعت خدا، شناخت امام، تفقّه در دين و اجتناب از كبائر دانسته شده است. علامه مجلسى از بررسی احادیث چنین نتیجه گرفته که مراد از حکمت، علوم حقیقی سودمند و عمل به آن علوم است و نیز علومی که بنده پس از عمل به دانسته‌های خود از درگاه خدا دریافت می‌کند. درباره فضیلتِ حکمت، در روایات، سخن بسیار رفته است. حکمت، گمشده مؤمن به‌شمار آمده است که هر جا آن را بیابد، هرجا که باشد، هرچند از منافق و مشرك، باید آن را دریابد.همچنین در حدیثی نبوی آمده است که هر کس چهل صبح برای خدا اخلاص ورزد سرچشمه‌های حکمت از قلب او بر زبانش جاری می‌گردد و نيز :حکمت در همه انسان‌ها به ودیعت نهاده شده است و سرشت هیچ انسانی تهی از حکمت نیست.همچنین در روايت آمده است كه پیامبر، خانه حکمت و امير مومنان و ائمه(ع) کلیدهای آن دانسته شده‌اند…

 

طبق اين تعاريف ،دعوت و تبليغ حكيمانه، دعوتى است بر اساس علم و عقل و برهان و آموزه هاي انبياء و قرآن و پيامبر اكرم و ائمه عليهم السلام به نوعى كه براي مخاطب ،اقناع به دنبال داشته و سبب پذيرش او گردد.اين نشان مى دهد كه داعيان و مبلغان بايد سطح اطلاعات خود را دائماً افزون كنند تا آنچه مى گويند منطبق بر علم و عقل بوده و ريشه در معارف دينى داشته باشد. سخنور و پژوهشگر و نويسنده دينى،بايد سوالات و شبهات دينى عصر خود را بشناسد و پاسخ حكيمانه براي آنها آماده نمايد.امروز با وجود شبكه هاي سريع اطلاع رسانى،افراد در معرض سنگين ترين هجمه هاى دين ستيزان هستند،بايد براي مقابله با آنها از نظر علمى و حِكمى ،كاملاً خود را تجهيز كنيم بويژه براي خاموش كردن مشعل اميد و انتظار مهدوي در مردم بسيار تلاش مى كنند تا باور مهدوي را خاموش سازند.دفاع عالمانه و تبليغ حكيمانه مرزبانان ، بايد نقشه هاي آنها را نقش بر آب كند…

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *