در هيآت ها و تشكل هاي دينى نه تنها كسي حقوق نمى گيرد بلكه به خاطر ماهيت خيريه بودن آنها،اعضا به آن كمك مالى هم مى كنند. اين تشكل ها،”مردم نهاد” واقعى بوده و از ابتداى تاريخ تا به حال وجود داشته اند.افراد بطور پاره وقت و داوطلبانه بر اساس علائق و توانائى هاي خود،ساعاتى را در هفته براي كارهاي معنوى و اجتماعى و عام المنفعه اختصاص مى دهند و به خدمت مى پردازند.مليونها نفر از مسلمانان، ساعاتى را در روز يا هفته به فعاليت هاي خيرخواهانه پرداخته و داوطلبانه مليونها “نفر ساعت” كارهاي خير انجام مى دهند همچون رسيدگى به يتيمان و بي سرپرستان و فقيران و بيماران و توانخواهان و هدايت جويان و راه گم كردگان و آسيب ديدگان و مددجويان و…
نقطه مثبت فعاليت هاي داوطلبانه خودجوشى و انگيزه دار بودن افراد است كه معمولاً بدون توقع و فداكارانه انجام مى دهند اما جنبه منفى آن اينجاست كه اگر يكباره به هر دليلى كار را رها كنند نمى توان آنها را بازخواست يا تنبيه نمود چنانكه در كارهاي رسمى و شغلى معمول است؛ زيرا افراد بابت خدمت داوطلبانه خود مزدي نمى گيرند و تعهدي نسپرده اند.براي رفع اين چالش،ايجاد تشكيلات و ساختار سازمانى و پيش بينى چنين مواردي و جانشين پرورى و برنامه ريزي براي جايگزينى، توصيه مى شود.چنين شده است كه انجمن هاي نيكوكاري داراي هيأت أمنا و هيأت مديره و ساختار تشكيلاتى (مديرعامل و مديران ميانى و اعضاي كارگزار)شده و خود را به ثبت رسانده و با يك اساسنامه قوى،ماموريت خود را با قوت تعقيب مى كنند و كم و زياد شدن يك نفر،فطوري ايجاد نمى كند…
فعاليت هاي داوطلبانه نيكوكارى كه امروزه با عنوان”مسئوليت اجتماعى”در بيشتر موسسات،شركت ها و سازمان هاي اقتصادي تعريف شده و تشويق مى شود اگر خوب مديريت شود به چنان قدرتى تبديل مى شود كه چندين برابر قدرت دولت ها،قادر به خدمت رسانى به مردم و رفع و محو انواع محروميت ها و مشكلات اجتماعى و معنوى خواهد بود.اگر به افراد ياد بدهيم كه در هر شغلى هستند حداقل روزي فقط يكساعت كار خير انجام دهند ببينيد چه نيروي عظيمى ايجاد مى شود آن هم با كاركنانى همچون پزشك و معلم و تكنسين و پرستار و بازرگان و مهندس و هنرمند و بازيگر و ورزشكار و نويسنده و مترجم و ناشر و روحانى و كاسب و مكانيك و آشپز و خلبان و مدير و…كه مى توانند در كنار هم و با همكارى و هماهنگى و هم افزائى ،انواع آسيب هاي اجتماعى را چاره جوئى و درمان كنند…
بسيارى از افراد علاقمند به فعاليت هاي نيكوكارانه هستند اما نمى دانند چطور و چگونه و كجا ؟مى توان با آموزش آنها را راهنمائى كرد يا توان آنها را ارتقا داد يا جاي مناسب را نشان شان داد.اين است كه در داخل اين نهادهاي خير، بخش آموزش و مهارت افزائى ايجاد شده و اثرات بسيار مثبتى داشته است.هر از چندگاه نيز بايد با تشويق و انرژى بخشي معنوي،انگيزه افراد را كه ممكن است با مرور زمان كاهش يافته باشد تقويت كرد و به اصطلاح انرژى مثبت داد و شعله كار خير را در آنها فروزان تر نمود.بهترين انگيزه بعد از رضايت و آرامش باطنى خود فرد،رضايت الاهى و اولياي الاهى بويژه حجت خداست كه با متذكر كردن افراد به اين نكته،انگيزه هاشان ارتقا خواهد يافت…