سعيده ،بايد زكات را مى نوشت.او هم اين مقاله را روى پايگاه فرستاد:كمتر كسي از شما مى داند زكات چقدر مهم است! رسول خدا(ص) در آخرين خطبه خود فرمود:اي مردم! زكات اموال خود را بپردازيد كه هر كس زكات نپردازد، براي او نه نمازي است و نه حجي و نه جهادي١.در روايات هم زكات به عنوان يكي از پايه هاي پنجگانه دين اسلام٢ (نماز، حج، زكات، روزه و ولايت)شمرده شده و از آيات قرآن نيز به دست مي آيد كه زكات در تمام اديان الهي وجود داشته ، چنانكه حضرت عيسى در گهواره به سخن آمد و فرمود:”و خداوند،مرا مادامي كه زنده هستم به نماز و زكات سفارش كرده است”(وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا٣).حضرت موسي نيز خطاب به بني اسرائيل فرمود: “نماز را به پا داشته و زكات بپردازيد(أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ٤).حضرت اسماعيل هم اهل خود را دستور به نماز و زكات مى داد(وَ كانَ يأمُرُاَهْلَهُ بِالصَّلوةِ وَ الزَّكوةِ٥)؛ پيامبران ديگر نيز به اين امر سفارش كرده اند: “و آنان را پيشواياني قرار داديم كه به فرمان ما (مردم را) هدايت مي كردند و انجام كارهاي نيك و بر پا داشتن نماز و اداي زكات را به آن ها وحي كرديم٦”…
زكات به معناي «طهارت، پاكيزگي، رشد و نموّ» به كار رفته و در فقه اينگونه تعريف شده است:” خارج كردن قسمتي از دارايي تا بقيه آن با بركات خداوند رشد كند و درجات صاحبش را بالا برد و مال را از حرام و صاحب آن را از صفات ناپسند، پاك گرداند٧”.پيشوايان اسلام زكات را از ضروريات دين و منكر آن را كافر دانسته اند: رسول خدا (ص) سوگند ياد كرد كه جز مشرك كسي در مورد پرداخت زكات خيانت نمي كند و نيز فرمود: يا علي، ده گروه از امت من كافر مي شوند؛ يكي از آن ها كساني اند كه زكات نمي پردازند٨.امام صادق (ع)فرمود: خداوند بر اين امت چيزي را سخت تر از زكات واجب نكرده است و اكثر هلاكت امت ها به خاطر نپرداختن آن است٩.اما مصارف زكات: بر اساس قرآن١٠،اين هشت مورد براى مصرف زكات معين شده:فقير(آنكه مخارج سال خود و خانواده اش را ندارد)،مسكين(آنكه از فقير سخت تر مي گذراند)،عامل(آنكه از طرف امام يا نايب او مأمور جمع آوري و نگهداري و حسابرسى زكات و رساندن آن است)،مؤلفة القلوب(كفاري كه اگر زكات به آنان بدهند به دين اسلام مايل مي شوند و يا در جنگ ، به مسلمانان كمك مي نمايند)،خريد بردگان و آزاد كردن آنها، مفلس(بدهكاري كه نمي تواند قرض خود را بدهد)، سبيل الله( كاري كه نفعش به عموم مسلمانان مي رسد)،ابن سَبيل(مسافري كه در سفر مانده است)…
افرادي كه بالغ، عاقل، مالك و مجاز در تصرف اند در صورتي كه گندم، جو، خرما، كشمش، گاو، گوسفند، شتر، طلا و نقره، داشته باشند و به اندازه نصاب(مقدار معيني كه در فقه معين شده) آنها برسد با شرائط و مقرراتي كه تعيين گرديده بايد مقداري از آنها را به حاكم شرع يا مستمندان بدهند يا در اموري كه اجازه داده شده مصرف نمايند، و از آنجا كه دادن اين مقدار از مال علاوه بر اينكه موجب پاكي مال از حرام و رشد و بركت آن مى شود سبب مي گردد كه روح انسان از بخل، حرص، طمع، علاقه شديد به دنيا وآلودگي به ماديات پاك و پاكيزه گرديده و روحيه سخاوت و همدردي با مستمندان و رفع گرفتاري هاي آنان و برطرف كردن نابساماني هاي اقتصادى جامعه و توجه به خدا و روي آوردن به آخرت و دستورات ديني و توجه به پاداش هاي آخرتي در زكات دهنده شود و باعث صفاي فكر و جان او گردد لذا تكامل روحي پيدا كرده و مال او بركت مي يابد از اين رو به دادن چنين مالي زكات گفته شده است ،چنانكه خداوند به رسول اكرم(ص) مي فرمايد:اي پيامبر ما،زكات مال آنها را بگير تا به وسيله آن، آنها را پاك و پاكيزه گرداني(خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها١١)…
از نكات جالب در مورد زكات اموال،توسعه اخلاقى آن به ساير نعمت هاى الاهى است مثلاً در روايات آمده است: زكات علم ، نشر و ياد دادن آن به ديگران و تلاش براي عمل به آن است؛زكات زيبايي، حفظ عفت و آلوده نكردن خود به گناه است؛زكات سلامتي بدن، كوشش در عبادت پروردگار و روزه گرفتن است؛زكات قدرت، رعايت انصاف نسبت به ديگران است؛زكات توانگري و دارايي، نيكي به همسايگان و صله رحم است؛زكات شجاعت، جهاد در راه خدا است١٢…در مورد آثار پرداخت زكات نيز اين موارد شمرده شده است:درمان بخل؛كليد بركت و زياد شدن رزق؛بيمه شدن اموال در برابر خطرات؛ محبوب و مقرب ساختن فرد نزد خداوند؛راه وصول به نعمت هاى خاص الاهى،سبب استجابت دعا،سبب قبولى نماز،مايه فرونشاندن غضب الاهى ،كفّاره گناهان ،عامل ورود به بهشت و…همچنانكه نپرداختن زكات موجب تلف شدن اموال مى شود و نيز هزينه شدن مال در راه اشرار و مسير گناه، كمبود و قحطى، محروم شدن از توفيقات انجام امور خير١٣ و…
—————–
١.مستدرك،ج١ص٥٠٧
٢.كافى ج٤ص٦٢
٣.سوره مريم،آيه ٣١
٤.سوره بقره،آيه ٤٣
٥.سوره مريم،آيه ٥٥
٦.سوره انبياء،آيه٧٣
٧.جواهرالكلام ج١٥ص٣
٨.بحارالانوارج٩٦ص٢٩
٩.وافي ج١٠ص٣٣
١٠.سوره توبه،آيه٦٠
١١.سوره توبه،آيه١٠٣
١٢.ميزان الحكمة باب زكات
١٣.جامع الاحاديث ج٩ص٤٨-٥٢