فاخره در موضوع ارزش وقت و عمر و مديريت زمان براى مخاطبان پايگاه خبرى سخن گفت:آيا انسان گرانبهاتر از عمر،سرمايه ديگرى دارد؟ عمر ما همين روزها و ماه ها و سال ها بلکه ساعت ها و دقیقه ها و ثانیه ها و لحظه هاست وقتى مى گذرد و آنها را از دست مى دهيم ،جايگزينى برايشان داريم؟ آيا اين گوهر ناياب و گرانسنگ را مى توان با طلا يا بالاتر از آن مقايسه كرد؟ هرگز! چون هرچه بدهى نمى توان آن را بخرى و بازگردانى.به قول پروين اعتصامى: وقت گذشته را نتوانی خرید باز/ مفروش خیره، کاین گهر پاک، بی بهاست…سعدى هم مى گويد روزگار چيزى از من ربود چون شب قدر(كه برابر هزار ماه است) كه من قدر آن را ندانستم :قضا روزگاری ز من در ربود/که هر روزش از پی شب قدر بود/من آن روز را قدر نشناختم/بدانستم اکنون که درباختم…انسان ها معمولاً وقت را فدای مال و ثروت میکنند و آن را وسیله ترقی مادی قرار میدهند، در صورتی که باید مال و ثروت در خدمت وقت باشد و آنها را وسیله بهره مندی برتر از وقت قرار داد. بر همین اساس پیامبر(ص) فرمود: در حفظ عمر خود، بخیل تر از پول و ثروت خود باش(کُن عَلی عُمرِکَ اَشَحُّ مِنک عَلی دِرهَمِکَ وَ دِینارِک١)…
مديريت عمر،مديريت زمان، زمان شناسى و برنامه ريزى دقيق براى عمر،از لازم ترين امورى است كه هريك از ما بايد به آن بپردازيم.بايد خودمان براى عمرمان تصميم بگيريم نه اينكه عمرمام،مرتع شيطان شود و او در مزرعه عمر ما به چرا بپردازد.امام سجّاد(ع) در فرازی از دعای خود به خداوند عرض میکند: “خدايا عمر طولانی به من عطا كن تا هنگامی که عمرم در راه اطاعت تو صرف شود و اما هرگاه عمرم چراگاه شیطان شود، جانم را قبل از پیشی گرفتن عذابت بگیر٢” ؛ و در فراز دیگر عرض میکند:”خدایا مرا در وقتهای غفلت و بیخبری، برای یاد خودت هوشیار و بیدار کن، و در روزگار فرصت و فراغت، به عبادت و بندگی بگمار٣”. لذا هركس عمر و زمان خود را مديريت كرد، پيروز است و اگرنه،دچار حسرت ابدى است.امير مومنان فرمود: “وقتهای زندگی تو پاره ها و اجزاء عمر توست، پس بکوش که هیچ وقتی از عمر تو جز در اموری که عامل نجات توست است، تلف نشود٤”…
چگونه عمر خود را مديريت كنيم؟ مى توان با برنامه ریزی صحیح، کارهای مثبت خود را با تنظیم خاصی بین ساعات شبانهروز تقسیم کنيم و هر ساعت یا هر چند ساعت را برای انجام کاری قرار داده و به این برنامه و نظم ادامه دهيم به گونهای که اگر روزی در اين نظم و برنامه خللی وارد شد احساس چالش و کمبود کرده و به جبران آن بپردازيم، مثلاً در امور معنوی و خودسازی، نخست با خود قرار عبادى بگذاريم كه مثلاً گناه نكنيم؛ در مرحله دوم، مراقب و متوجه باشيم که به عهد خود وفا کنيم و با اراده نیرومند از ورود گناه بر زندگی جلوگیری نمائيم و در مرحله سوم در پایان کار، با کنترل دقیق، ریز و درشت کارهای خود را تجزیه و تحلیل کرده به محاسبه بپردازيم؛در مرحله چهارم اگر دچار گناه و لغزشی شده ايم توبه کنيم و با عتاب و سرزنش خود، نفس سرکش خویش را رام کرده و طغیان آن را سرکوب نمائيم و در مرحله پنجم توجه داشته باشيم که گناه موجب چالش شده، با انجام کارهای نیک آن را جبران کرده و خلأ به وجود آمده را پُر نمائيم…
زمان به قدرى مهم است كه خداوند سوره اى را به نام “عصر” به معناى زمان ،آن اختصاص داده و به آن سوگند ياد كرده و شرط زيان نكردن را ايمان،عمل صالح و توصيه يكدگر به حق و بردبارى در راه حق شمرده است٥. امير مومنان(ع)نيز برای استفاده از ساعات شبانهروز و چگونگی بهرهمندی از آن ساعت ها فرمود:”انسان با ایمان ساعتهای زندگیاش را به سه بخش تقسیم میکند: بخشی را به مناجات با خدا و برقراری ارتباط با آفریدگار جهان میپردازد.بخشی را در طریق تأمین هزینه زندگی و سامان دادن به معاش(مانند غذا، لباس، مسکن و ساير نيازها) به کار میگیرد ؛بخش دیگر را برای استراحت و بهرهگیری از لذّتهای حلال و آرامش بخش روح و روان برمی گزیند؛ و برای خردمند صحیح نیست که حرکتش جز در یکی از این سه مورد باشد، یعنی تأمین معاش و عبادت و آباد کردن آخرت یا بهره گیری از لذّت و آسایش غیر حرام٦”…و براى توفيق در مديريت زمان از صاحب عصر و زمان حضرت صاحب الزمان(ع)،مدد بخواهيم تا زمان هاى ما با عنايت آن گرامى، پُربها شود…
——————-
١.بحارالانوار، ج ۷۷، ص ۷۸
٢.صحیفه سجادیه، دعای ٢٠، بند ۶
٣.همان،بند٢٩
٤.غررالحکم، ج۱، ص ۲۵۲
٥.قرآن،سوره عصر
٦.نهجالبلاغه، حکمت٣٩
