مسئوليت حفظ امنيت و حفاظت از ثغور و مرزها را كه به عهده مدافعان و رزمندگان و مرزبانان است، پسر عمه كمال پذيرفته بود و در جمع فاميل ارائه نمود: حفظ امنيت كشور و حفاظت از مرزهاى جغرافيايي ،مسئوليت سنگينى است كه بر عهده نظاميان و مدافعان و مرزبانان است. هرگونه كوتاهى و كم كارى و غفلت در اين زمينه،موجب مى شو،دشمنان به داخل جوامع اسلامى نفوذ نموده و يا توسط عوامل خود در درون جامعه ، فعال شده و جان و مال و ناموس مسلمانان به خطر افتد.امير مومنان(ع) در روايتى،دو وظيفه اصلى واليان و حاكمان را حراست از مرزها و حفظ امنيت و نيز تدبیر امور جامعه معرفى فرموده اند(فَالوِلایَةُ هِیَ حِفظُ الثُّغورِ و تَدبیرُ الاُمورِ)١؛ در روايتى ديگر نيز مى فرمايند:”برای حکمرانان پسندیده نیست که در سه کار، کوتاهی ورزند: حفظ مرزها، رسیدگی به مظالم و حقوق پایمال شده مردم، و انتخاب افراد شایسته و صالح برای کارهای خود”٢…
على پرسيد:مردم در برابر اين مدافعان جامعه چه وظيفه اى دارند؟ كمال گفت: همه بايد از اين جان بركفان هرگونه مى توانند حمايت و پشتيبانى كنند.پيامبر خدا فرمود:”هر كس درباره رزمنده اى غيبت كند، يا او را آزار رساند، يا در غياب او با خانواده اش بدرفتارى كند،روز رستاخيز براى او پرچمى برافراشته مى شود به نشانه اين كه كاملاً به حسابش رسيدگى گردد و در آتش سرنگون شود”٣و نيز فرمود:”هر كس رزمنده اى را به يك نخ يا سوزن مجهز كند خداوند گناهان گذشته و آينده او را ببخشايد”٤و نيز:”هر كس نامه رزمنده اى را برساند همچون كسى است كه بنده اى را آزاد كند و در ثواب جنگ ، با وى شريك باشد”٥.حضرت امير(ع) نيز اينگونه اين مدافعان و مجاهدان را با دعاى خويش،پشتيبانى مى نمايند:”بار خدايا! به آنان صبر و پايدارى عطا فرما و پيروزشان گردان و پاداش بزرگ عطايشان كن(اللّهُمَّ أَلْهِمْهُمُ الصّبرَ و أنْـزِلْ علَيهِمُ النّصرَ و أعْظِمْ لَهُمُ الأجْرَ)٦…
كمال ادامه داد:از زيبا ترين مواريث دينى ما در اين موضوع،دعاى امام سجاد(ع)براى اين مدافعان و مرزبانان است كه هم مسئوليت آنها را مشخص مى نمايد و هم از خداوند توفيق شان را براى پيروزى در اين ماموريت،طلب مى كند: “بار خدایا! مرزهاى مسلمانان را به پیروزمندى خویش استوار گردان و مرزبانان را به نیروى خود یارى ده و از خزانه فضل خویش به فراوانى آنها را ببخشای. بار خدایا! شمار مرزبانان را افزون کن و سلاحشان را بُرّنده ساز. از منطقه مورد حراست شان، محافظت فرماى و پیرامونشان را نفوذ ناپذیر گردان. جمعشان را متحد کن و خود به تدبیر امورشان بپرداز. سر رشته آذوقهشان گسسته مگردان و دشواریها از پیش پایشان بردار. آنان را به نصرت خویش قوّت بخش و به شکیبایى مدد نماى و دفع مکر دشمن را به ایشان بیاموز…”
و در بخشي ديگر از همين دعا در صحيفه سجاديه مى فرمايند: “خدایا!… به مدافعان مرزها هر چه نمىشناسند بشناسان و ایشان را هر چه نمىدانند بیاموز و چشمانشان را بر هر چه نمىبینند بگشاى. خدایا!… چون با دشمنان رویاروى شوند، یاد دنیاى مکار فریبنده از خاطرشان دور کن و هوس فتنهانگیز این جهان از دلشان محو کن و بهشت را پیش چشم ایشان بینداز و آن مساکن جاوید و آن منازل کریم و آن حوران خوب روى و آن جویباران سرشار از آشامیدنىهاى نغز و گوارا و آن درختان سر فرو داشته و بارور از میوههاى گوناگون بهشتى را به آنان بنماى، تا هواى پشت کردن به دشمن در دل هیچ یک از ایشان نجنبد و خیال گریختن از هماورد از خاطرشان نگذرد…بارخدایا ایشان را از جانب خود به صفوف پیاپی از فرشتگانت مدد فرست، تا دشمنان را به دورترین نقطه زمین برانند، شرشان را به کشتن و اسارت آنان از سر مردم بردارند تا اینکه به وحدانیت تو که برایت همتا و شریکی نیست، اقرار نمایند”٧…
————-
١.مسندالامام على(ع)،ج٩،ص٣٢؛ بحارالانوار،ج٢٥،ص١٧٠.
٢.(لَیسَ یُحَبُّ لِلمُلوکِ ان یُفَرِّطوا فی ثَلاثٍ: فی حِفظِ الثُّغورِ، و تَفَقُّدِ المَظالِمِ، وَ اختِیارِ الصّالِحینَ لِاَعمالِهِم)؛تحف العقول،ص ٣١٩.بحارالانوار،ج٧٨،ص٢٣٣ح٣٨.
٣.نوادر راوندى،١٩٢/١٤١.
٤.مستدرك الوسائل، ح١٢٣٣٣.
٥.وسائل الشيعة ، ۱۱/۱۴/۲.
٦.شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد،ج٤ ص ٢٦.
٧.صحيفه سجاديه،دعاى٢٧.